سوره نحل — آیه 103

معانی کلمات:

• یُلْحِدُونَ: میل میکنند، اشاره میکنند (در اینجا به معنای نسبت دادن و اشاره کردن به شخصی خاص است).
• أَعْجَمِیّ: کسی که زبانش عربی فصیح نیست و در گفتارش گنگی و نارسایی وجود دارد، حتی اگر عرب نژاد باشد.
• مُبِین: روشن، آشکار و فصیح که معنای خود را بهوضوح میرساند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال میفرماید که ما بهخوبی میدانیم که مشرکان برای تضعیف حقانیت قرآن، شایعهای بیاساس میسازند و میگویند: «این قرآن را یک انسان (بشری) به محمد (صلی الله علیه وسلم) یاد میدهد.» اما خداوند این ادعای دروغین آنان را با استدلالی قاطع و روشن باطل میکند: آن کسی که مشرکان به او نسبت میدهند (و میگویند پیامبر از او یاد میگیرد) زبانش عجمی و غیرعربی است و در گفتارش کژی و نارسایی وجود دارد؛ در حالی که این قرآن به زبان عربیِ روشن، شیوا و آشکاری نازل شده است که در اوج فصاحت و بلاغت قرار دارد. چگونه ممکن است فردی که زبانش عجمی و نارساست، منبع چنین کتابی با این عظمت و شیوایی باشد؟ این تناقض آشکار، دروغ بودن ادعای آنان را ثابت میکند.

فواید و پیامهای آیه:

• قرآن کریم معجزهای جاودان است که فصاحت و بلاغت آن، خود گواه روشنی بر الهی بودن آن است؛ چنانکه هیچ بشری، چه عرب و چه غیرعرب، توانایی آوردن مانند آن را ندارد.
• این آیه به ما میآموزد که در برابر شبهات و تهمتهای دشمنان، با منطق و استدلال محکم و آرامش پاسخ دهیم و از حقانیت خود دفاع کنیم.
• نشان میدهد که خداوند از تمام توطئهها و سخنان ناروای مخالفان آگاه است و خودش از پیامبر و دینش دفاع میکند؛ پس مؤمنان نباید از دسیسههای دشمنان هراس داشته باشند.
• این آیه دعوتی است به تدبر در قرآن و شناخت عظمت آن، تا ایمان ما بر پایه یقین و آگاهی استوار باشد، نه تقلید کورکورانه.