Ан-Нахль сүрөсү — Аят 103

1. Сөздөрдүн мааниси:

• بَشَرٌ (башар): адам, адам баласы.
• لِّسَانُ (лисан): тил, сүйлөө тили, ошондой эле тил (орган) маанисинде да келет.
• يُلْحِدُونَ (йулхидун): бурушат, ооп кетишет, жантайтышат. Бул жерде "тилин буруп, ошол адамга таандык кылышат" деген мааниде.
• أَعْجَمِيٌّ (аъжамий): араб эмес, тили ачык эмес, сүйлөөсү түшүнүксүз адам.
• مُّبِينٌ (мубин): ачык-айкын, түшүнүктүү, даана.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта мушриктердин (ширк кылгандардын) пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) каршы айткан жалган сөздөрүнөн кабар берет. Алар: "Мухаммадга Куранды бир адам үйрөтүп жатат" деп айтышкан. Бирок бул алардын жалган сүйлөгөндүгү. Анткени алар көрсөтүп, "ушул адам үйрөтөт" деп айыптаган адамдын тили араб эмес, ачык эмес, сүйлөөсү түшүнүксүз болчу. Ал эми Куран болсо ачык-айкын, эң жогорку даражадагы чечендикке ээ араб тилинде түшкөн. Ошондо кантип алар Куранды тили ачык эмес, араб эмес адамдан алган деп ойлошу мүмкүн? Бул мүмкүн эмес нерсе. Демек, алардын бул сөзү такыр негизсиз, жалган жана ойдон чыгарылган.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Курандын кереметтүүлүгү: Курандын тилинин ачык-айкындыгы, чечендиги жана баяндоо күчү анын Аллах тараптан түшкөндүгүнүн далили. Адам баласы мындай кемчиликсиз китеп жарата албайт.
• Жалган жалаанын жокко чыгарылышы: Исламга каршы айтылган жалган сөздөр ар дайым негизсиз болот жана алардын жалгандыгы ачыкка чыгат. Бул аят мушриктердин жалаасынын негизсиз экендигин далилдеп турат.
• Акыйкаттын ачыктыгы: Курандын ачык-айкын араб тилинде түшүшү – анын акыйкат экендигинин белгиси. Ар бир адам аны окуп, түшүнүп, акыйкатка жете алат.
• Исламдын жөнөкөйлүгү жана даанышмандыгы: Ислам ар дайым акылга жана далилге чакырат. Ал жалганга эмес, акыйкатка негизделген. Бул аят аркылуу Исламдын акыйкаттуулугу жана анын далилдеринин күчтүүлүгү дагы бир жолу көрсөтүлөт.