Sure Nahl — Ayet 120

Kelime Anlamları:

• Ümmet: Burada tek başına bir ümmet değerinde, hayırda önder, bütün hayırlı vasıfları kendinde toplayan kimse demektir.
• Kânit: Allah’a boyun eğen, sürekli itaat eden, huşu içinde kulluk yapan.
• Hanîf: Batıldan yüz çevirip hakka yönelen, tevhid dinine samimiyetle bağlanan, Allah’ı birleyen.
• Müşrik: Allah’a ortak koşan kimse.

Tefsir:

Yüce Allah, bu âyet-i kerimede bizlere, insanlık tarihinin en büyük şahsiyetlerinden biri olan Hz. İbrahim’i (aleyhisselâm) tanıtıyor ve onu bizlere örnek gösteriyor. Onun vasıflarını sayarken, aslında bizlere de nasıl bir kul olmamız gerektiğinin yol haritasını çiziyor.

Allah Teâlâ, Hz. İbrahim’in tek başına bir “ümmet” olduğunu buyuruyor. Bu ne büyük bir şereftir! O, yalnız başına bir topluluğa bedeldi. Çünkü o, hayrın her türlüsünü kendinde toplamıştı; iman, ahlak, cesaret, sabır, tevekkül ve teslimiyet... O, içinde yaşadığı toplumun sapkınlıklarına rağmen, hakikatin yalnız başına temsilcisi olmuştu. Bu, bizlere şunu öğretir: Hak üzere olan bir kişi, bâtıl üzere olan binlerce kişiden daha güçlüdür. Yeter ki kalbimiz Allah’a bağlansın.

O, “kânit” yani Allah’a gönülden boyun eğen, O’na sürekli itaat eden bir kuldu. İbadeti bir yük olarak değil, bir zevk ve şeref olarak görüyordu. Rabbine olan kulluğunda asla gevşeklik göstermedi. Bizler de namazımızı, duamızı ve diğer ibadetlerimizi, Hz. İbrahim gibi huşu içinde, severek ve isteyerek yapmaya gayret etmeliyiz.

O, “hanîf” idi; yani her türlü batıldan, şirkten ve sapkınlıktan yüz çevirip, yalnızca Allah’ın birliğine (tevhid) yönelmişti. O, ne atalarının körü körüne taklit ettiği putperestliğe boyun eğdi, ne de çevresindeki sapkın inançlara meyletti. O, fıtratına uygun olan tek dini, İslam’ı (Allah’a teslimiyeti) seçti.

Ve en önemlisi, “O, müşriklerden olmadı.” Bu ifade, onun hayatının her anında, her kararında ve her duruşunda şirkten uzak olduğunu, Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmadığını kesin bir dille ifade eder. Bu, aynı zamanda Kureyş müşriklerinin “Biz İbrahim’in milleti üzereyiz” iddialarını da çürütmektedir. Çünkü onlar putlara tapıyorlardı, Hz. İbrahim ise putları kırıyordu.

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet, bizlere Hz. İbrahim’in (a.s.) hayatından dersler sunmaktadır. Onun gibi, içinde yaşadığımız toplum ne kadar sapmış olursa olsun, bizler de hakikatten ayrılmamalıyız. Tek başımıza kalsak bile, bir “ümmet” gibi dik durabilmeli, Allah’a boyun eğmeli (kânit), batıldan yüz çevirip hakka yönelmeli (hanîf) ve her türlü şirkten uzak durmalıyız. İşte o zaman, Hz. İbrahim’in izinden gitmiş olur ve Allah’ın sevgisine mazhar oluruz. Rabbimiz, bizleri de Hz. İbrahim’in yolundan ayırmasın, onun gibi ihlaslı ve samimi kullarından eylesin. Âmin.