سوره نحل — آیه 15

معانی کلمات:

• رَوَاسِيَ: کوه‌های استوار و ثابت.
• تَمِيدَ: بلرزد، منحرف شود و اضطراب پیدا کند.
• سُبُلًا: راه‌ها و جاده‌ها.
• تَهْتَدُونَ: راه یابید و به مقصد برسید.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به برخی از نعمت‌های بزرگ خود در زمین اشاره می‌کند تا بندگان را به تفکر و شکرگزاری دعوت نماید. او کوه‌های استوار و سنگین را در دل زمین قرار داد تا زمین از حرکت و لرزش بازایستد و آرامش برای زندگی انسان‌ها فراهم شود؛ چنانکه اگر این کوه‌ها نبودند، زمین پیوسته می‌لرزید و زندگی بر روی آن ناممکن می‌شد. سپس خداوند نهرها و جویبارهایی را در زمین جاری ساخت تا انسان‌ها و حیوانات از آن بنوشند و کشتزارهایشان سیراب گردد. همچنین راه‌ها و جاده‌هایی در دل کوه‌ها و دشت‌ها پدید آورد تا مردم بتوانند به شهرها و مقاصد خود برسند و در سفرهایشان گمراه نشوند. هدف از این همه نعمت، آن است که انسان‌ها به راه راست هدایت یابند و با دیدن این آثار قدرت و رحمت الهی، به یگانگی او پی برده و شکرگزار نعمت‌هایش باشند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. نشانه‌های قدرت خدا: کوه‌ها، رودها و راه‌ها همگی نشانه‌های روشنی از قدرت و حکمت بی‌پایان خداوند هستند که انسان را به شناخت خالق دعوت می‌کنند.
2. زمین، آماده برای زندگی: خداوند زمین را با کوه‌ها تثبیت کرده و با نهرها و راه‌ها آن را برای زندگی انسان آماده ساخته است؛ این نشانه محبت و لطف خدا به بندگانش است.
3. تفکر در آفرینش: این آیه انسان را به تفکر در طبیعت و نظم شگفت‌انگیز آن فرا می‌خواند تا از طریق مشاهده این نعمت‌ها به ایمان و یقین برسد.
4. هدایت مادی و معنوی: همان‌گونه که خداوند راه‌های ظاهری را برای رسیدن به مقاصد دنیوی قرار داده، دین و پیامبران را نیز راهنمای بشر برای رسیدن به سعادت ابدی قرار داده است؛ پس باید از هر دو نعمت به درستی بهره برد.
5. شکرگزاری: شناخت این نعمت‌ها انسان را به شکرگزاری و عبادت خداوند سوق می‌دهد و او را از کفران نعمت بازمی‌دارد.