Сураи Ан-Нахль — Оят 21

1. Маънии калимаҳо:

• أَمْوَاتٌ: мурдагон, беҷонҳо — ҷамъи «مَيِّت» яъне он чи ҳаёт надорад.
• غَيْرُ أَحْيَاءٍ: зинда нестанд — таъкиде, ки баъди марг ҳаёте надоранд.
• يَشْعُرُونَ: ҳис намекунанд, намедонанд.
• أَيَّانَ: кай, дар кадом вақт.
• يُبْعَثُونَ: зинда карда мешаванд, барои ҳисоб маҳшур мегарданд.

1. Тафсири оят:

Ин оят дар бораи бутҳоест, ки мушрикон онҳоро ба ҷои Худо парастиш мекарданд. Худованд мефармояд, ки ин бутҳо мурдаанд ва ҳеҷ ҳаёте надоранд — на ҳаёти ҳақиқӣ дар дунё ва на ҳаёти дигаре баъд аз он. Онҳо ҷисмҳои беҷону ҷамъи санг ё чӯб ё филиз ҳастанд, ки худ парастандагонашон бо дасти худ сохтаанд. Онҳо на мешунаванд, на мебинанд, на сухан мегӯянд ва на ба касе фоида ё зиён расонда метавонанд.

Ғайр аз ин, онҳо намедонанд, ки кай рӯзи қиёмат фаро мерасад ва кай онҳоро бо парастандагонашон якҷоя зинда карда, ба сӯи оташи ҷаҳаннам мебаранд. Ин оят нишон медиҳад, ки бутҳо на танҳо ба парастиш сазовор нестанд, балки аз ҳақиқати рӯзи қиёмат низ бехабаранд. Онҳо наметавонанд касеро аз азоб наҷот диҳанд ва на метавонанд барои касе шафоат кунанд.

Ҳамин тавр, оят бутпарастонро огоҳ мекунад, ки он чиро ба ҷои Худои Ягона парастиш мекунанд, чизе беш аз ҷисми беҷон нест, ки на ба худ фоида дорад ва на ба дигарон.

1. Фоидаҳои оят:

• Ин оят инсони соҳибақлро ба андеша водор мекунад, ки танҳо Худованди зинда ва доно сазовори парастиш аст, на сангҳои беҷону бутҳои сунъӣ.
• Ислом даъват мекунад, ки инсон ба ҷои пайравӣ аз чизҳои беҷон ва бефоида, ба сӯи Парвардигори ҳақиқӣ рӯй оварад, ки ҳаёт, дониш ва қудрат танҳо аз Ӯст.
• Қуръон бо мисолҳои равшан ва содда ҳақиқатро баён мекунад, то ҳатто соддатарин одамон низ фарқи байни Холиқ ва махлуқро дарк кунанд.
• Ёдоварии рӯзи қиёмат ва ҳисобот инсонро ба некӣ ва тақво ҳидоят мекунад ва ӯро аз ширку куфр дур медорад.
• Ин оят муҳаббати инсонро ба Қуръон зиёд мекунад, зеро мебинем, ки китоби Худо ҳатто ҳолати бутҳоро дар рӯзи қиёмат ба таври дақиқ баён кардааст, ҳол он ки онҳо худ чизе намедонанд.