Nahl surasi — Oyat 21

Kalimalarning ma'nolari:

• Ammo'otun – o'liklar, jonsiz narsalar.
• G'oyru ahyaa' – tirik emaslar, ularning o'limidan keyin hech qachon hayot bo'lmaydi.
• Yash'uruna – sezmaydilar, his qilmaydilar.
• Ayyaana yub'asoon – qachon tiriltiriladilar, qaysi vaqtda qabrlaridan chiqariladilar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo mushriklarning iloh qilib topinadigan butlarini vasf qilib, ularning naqadar ojiz va notavon ekanligini bayon qilmoqda. Ular o'likdir, ya'ni jonsiz, harakatsiz, eshitmaydigan, ko'rmaydigan va hech narsani sezmaydigan narsalardir. Ularning o'limidan keyin tirilish ham yo'q, chunki ular hech qachon hayotga ega bo'lmagan. Bu butlar o'zlariga ibodat qiluvchilarni ham, ularning holatini ham bilmaydilar. Ular qachon qiyomat kuni qayta tiriltirilishlarini ham sezmaydilar. Holbuki, qiyomat kuni ular ham o'zlariga sig'inuvchilar bilan birga to'planib, ularning hammasi jahannamga tashlanadi. Bu butlar o'zlarini iloh deb biluvchilarga hech qanday foyda ham, zarar ham yetkaza olmaydilar. Ular shunchaki jonsiz buyumlardir, xolos.

Foydalar:

• Ushbu oyat musulmonlarga ta'lim beradiki, biz faqat tirik, eshituvchi, ko'ruvchi va har narsaga qodir bo'lgan Allohgagina ibodat qilishimiz kerak. U zot hamma narsani biladi va hamma narsaga qodirdir.
• Butlarga yoki boshqa jonsiz narsalarga sig'inishning bema'niligi va ularning ojizligi ochiq-oydin bayon qilingan. Bu esa insonni aqlini ishlatib, to'g'ri yo'lni topishga undaydi.
• Qiyomat kuni haq ekanligi va barcha maxluqotlar, jumladan, butlar ham tiriltirilib, hisobga tortilishi eslatilgan. Bu esa insonni gunohlardan saqlanishga va yaxshi amallar qilishga chorlaydi.
• Alloh taologa ibodat qilishning fazilati va bu ibodatning inson qalbini tinchlantirishi, hayotini ma'noga to'ldirishi haqida fikr yuritishga undaydi.