Ан-Нахль сүрөсү — Аят 57

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• وَيَجْعَلُونَ — «жана алар (мушриктер) ырастоо менен айтышат/оюнан чыгарышат».
• الْبَنَاتِ — «кыздар».
• سُبْحَانَهُ — «Ал (Аллах) аруу-таза, бардык кемчиликтен, анын ичинде бала-чакага муктаж болуудан да аруу».
• مَا يَشْتَهُونَ — «алардын көңүлдөрү тарткан нерсе», башкача айтканда уул балдар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала мушриктердин ыймансыз жана акылга сыйбаган сөздөрүн ашкерелеп жатат. Алар өздөрү ойлоп тапкан кудайларга окшоп, Аллахка да кыздарды таңуулашкан — «периштелер Аллахтын кыздары» деп айтышкан. Ал эми өздөрүнө болсо көңүлдөрү каалаган уул балдарды гана тандап алышкан. Бул — эки жактан тең чоң ката: биринчиден, Аллахка бала таңуулоо — Аллах мындай нерседен аруу жана бийик; экинчиден, өздөрү жек көргөн нерсени (кыздарды) Аллахка ыйгарып, жакшы көргөн нерсесин (уулдарды) өздөрүнө алып калуу — бул адилетсиздиктин жана акылсыздыктын чокусу. Аллах Таала «سُبْحَانَهُ» деп өзүн аруулап, алардын сөздөрүнөн жогору экенин билдирди. Ал баладан да, ата-энеден да, жалпы жаратылгандарга окшошуудан да аруу. Бул аят адам баласын акыйкатты ойлонууга, Аллах жөнүндө туура эмес ойлордон жана сөздөрдөн сактанууга чакырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын улуулугун жана аруулугун таануу: Аллах эч кимге окшобойт, Ага бала-чака, жубай сыяктуу нерселер таандык эмес. Бул ыймандын эң негизги түшүнүктөрүнүн бири — тавхид (Аллахтын жалгыздыгы). Бул түшүнүк адамдын жүрөгүнө тынчтык жана ишеним берет.
• Адилетсиздиктен жана эки жүздүүлүктөн сактануу: Мушриктер өздөрүнө жаккан нерсени алып, жакпаганын Аллахка таңуулаган. Ислам бизди ар дайым акыйкаттуу, адилеттүү жана ырааттуу болууга үйрөтөт.
• Кыздарга болгон туура эмес көз карашты түзөтүү: Аят кыздарды жек көрүү же кемсинтүү туура эмес экенин кыйыр түрдө көрсөтөт. Исламда кыздар да, уулдар да — Аллахтын берген жакшылыктары, экөө тең урмат-сыйга татыктуу.
• Аллахтын ысымын аруулоо: «Субханаху» деп Аллахты аруулоо — ыймандуу адамдын тилинен түшпөй турган зикир. Бул сөз аркылуу адам Аллахка болгон сүйүүсүн жана урматын билдирет.
• Акыйкатты издөөгө чакыруу: Аят бизди ата-бабадан калган туура эмес ишенимдерди сокур туурабай, акыл менен ойлонууга, Аллахтын сөзүнө кулак салууга чакырат. Бул — бактылуулуктун жана туура жолдун ачкычы.