Аль-Исра сүрөсү — Аят 108

1. Сөздөрдүн мааниси:

• سُبْحَانَ — "Субхаан" — Аллахты ар кандай кемчиликтен, айыптан аруулоо, тазалоо.
• وَعْدُ — "Убада" — Аллахтын убадасы.
• لَمَفْعُولًا — "Сөзсүз аткарылуучу" — сөзсүз ишке аша турган, боло турган нерсе.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта илим берилген адамдардын, башкача айтканда, Куранды угуп, анын чындыгын түшүнгөн ыймандуу адамдардын абалы баяндалат. Алар Куранды укканда жана анын маанисин түшүнгөндө, жүздөрү менен жерге жыгылып (сажда кылып), Раббисин аруулашат. Алар: "Биздин Раббибиз ар кандай кемчиликтен аруу жана таза. Ал өз убадасын сөзсүз аткарат, эч качан убадасынан кайтпайт" — деп айтышат.

Мушриктер Аллахка жана Анын пайгамбарларына каршы ар кандай жалган нерселерди айтышкан. Ал эми илимдүү ыймандуу адамдар болсо, Аллахты ушундай айыптоолордон аруулап, Анын убадасынын сөзсүз аткарыларын моюнга алышат. Аллах Мухаммад пайгамбарды (ага Аллахтын саламы жана батасы болсун) жиберерин убада кылган жана бул убада сөзсүз ишке ашты. Ошондой эле кыямат күнү, сыйлык жана азап жөнүндөгү убадалары да сөзсүз аткарылат.

Бул аяттагы "илим берилгендер" — бул мурунку ыймандуу китеп ээлеринен болгон, Куранды укканда анын чындыгын таанып, ыйман келтирген адамдар. Алар Курандын аяттарын угуп, анын Аллах тарабынан экенин түшүнүшкөндө, терең ибадат жана моюн сунуу менен саждага жыгылышат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын убадасы чындык: Аллах берген ар бир убада сөзсүз аткарылат. Бул ыймандуу адамга зор сооротуу жана ишеним берет. Бизге да берилген убадалар — бейиш, кечирим, жардам — сөзсүз ишке ашат.
• Илим жана ыйман адамды моюн сунууга жеткирет: Чыныгы илим адамды текеберликке эмес, тескерисинче, Аллахка моюн сунууга жана Аны аруулоого алып келет. Куранды окуп-үйрөнүү адамдын жүрөгүн жумшартып, Аллахка жакындатат.
• Куранды угуу жүрөктү титиретет: Ыймандуу адам Куранды укканда анын жүрөгү титиреп, Аллахка болгон сүйүүсү жана коркунучу артат. Бул — чыныгы ыймандын белгиси.
• Сажда — моюн сунуунун эң жогорку даражасы: Аллахка сажда кылуу — бул Ага болгон моюн сунуунун жана сүйүүнүн эң жогорку көрүнүшү. Бул амал адамды Аллахка жакындатат.
• Ислам — илим жана акыл дини: Ислам адамды ойлонууга, изилдөөгө жана илим үйрөнүүгө чакырат. Куранды түшүнүп окуган адам анын чындыгына ынанып, ыйманы бекемделет.