Sure İsrâ — Ayet 14

Kelime Anlamları:

• İkra': Oku.
• Kitâbeke: Kitabını, amel defterini.
• Kefâ: Yeter.
• Hasîb: Hesap soran, hesaba çeken, muhasebeci.

Tefsir:

Kıyamet gününde hesap için divan kurulduğunda, Yüce Allah kula şöyle buyurur: "Oku kitabını!" O kişi, dünyada okuma yazma bilmese dahi, o anda amel defterini okur. Çünkü o defter, onun bütün yaptıklarını, söylediklerini, hatta kalbinden geçirdiklerini bile eksiksiz kaydetmiştir. Hiçbir şey o kitaptan dışarıda kalmamıştır.

Sonra Allah Teâlâ şöyle buyurur: "Bugün senin hesabını görmeye senin nefsin yeter." Yani ey insan! Sana başka bir şahit, başka bir sorguya çeken gerekmez. Sen kendi vicdanınla, kendi kitabını okuyarak kendine yeterli bir muhasebecisin. Bu, Allah'ın kullarına olan büyük adaletinin ve merhametinin bir tecellisidir. Çünkü Allah, kulunun kendi hâliyle yüzleşmesini, kendi aleyhine bizzat kendisinin şahitlik etmesini istemiştir. Böylece kimse "Bana zulmedildi" diyemeyecek, herkes kendi eliyle yazdığı defterin karşısında boynunu bükecek ve hakkı teslim edecektir.

Bu, ne büyük bir adalet ve ne büyük bir insaftır! İnsan, dünyada iken kendi nefsini hesaba çekmeye alışmalıdır. Her gece yatmadan önce, her günün sonunda kendi kendine sormalıdır: "Bugün ne yaptım? Hangi sözü söyledim? Hangi işi işledim? Rabbimin rızasına uygun mu yaşadım?" Kim bu dünyada kendi nefsini hesaba çekerse, kıyamet gününde hesabı kolay olur. Kim bu dünyada hesaba çekilmekten kaçarsa, o gün defterini okumak ona ağır gelir.

Ey insan! Bu kitap senin amellerinin fotoğrafıdır. Orada hiçbir şey gizli değildir. Gözünün gördüğü, kulağının işittiği, elinin tuttuğu, ayağının yürüdüğü, kalbinin hissettiği her şey yazılıdır. Öyleyse bugün, bu kitabı okumadan önce, kendi nefsini ıslah etmeye bak. Tövbe kapısı hâlâ açıkken, rahmet bulutları hâlâ üzerindeyken, kendi kendinin muhasebecisi ol. Zira o gün, bu dünyadaki hiçbir mazeret geçerli olmayacak, hiçbir şefaatçi, Allah'ın izni olmadan fayda vermeyecektir.

Unutma ki, bu dünya bir imtihan yeridir ve her nefes, her an, defterine yazılmaktadır. Öyleyse defterini güzelliklerle doldurmaya çalış; zira o defter, sana ya cennetin anahtarı ya da cehennemin davetiyesi olacaktır. Allah'ın rahmeti geniştir, tövbe kapısı açıktır. Bugün kendini hesaba çek ki yarın hesaba çekilme kolay olsun.