سوره اسراء — آیه 20

معانی کلمات:

• نُمِدُّ: افزایش میدهیم، پیوسته عطا میکنیم.
• مَحْظُورًا: منعشده، بازداشتهشده.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیهی شریفه بیان میفرماید که ما به هر دو گروه — چه آنها که در پی دنیا هستند و چه آنها که آخرت را میخواهند — از عطای پروردگارت بهرهمندی میدهیم و روزی را برای همه گسترش میدهیم. این عطا و بخشش، هم شامل مؤمنان میشود و هم کافران؛ چرا که رزق و روزی در دنیا بر اساس ایمان یا کفر تقسیم نمیشود، بلکه فضل و رحمت عام الهی است که همهی بندگان را در بر میگیرد. خداوند به هر دو دسته از خلایق — نیکوکار و بدکار — از بخشش خود میدهد و هیچکس را در این دنیا از رزق خود محروم نمیسازد. عطای پروردگار هرگز منع و بازداشته نشده است؛ نه برای مؤمن و نه برای کافر، و این تفضّلی است از سوی او که روزی را برای همگان گسترده است.

فواید و پیامهای آیه:

• رحمت و بخشش خداوند در دنیا عام است و شامل همهی انسانها میشود؛ چه مؤمن و چه کافر. این نشانهای از کرم و فضل بیپایان الهی است که حتی به کسانی که او را نافرمانی میکنند نیز روزی میرساند.
• این آیه به انسانها میآموزد که نباید به داشتههای مادی خود مغرور شوند یا دیگران را به خاطر نداشتن آنها تحقیر کنند؛ زیرا تقسیم رزق در دنیا بر اساس حکمت الهی است و نه برتری ایمان یا تقوا.
• مؤمن باید شکرگزار نعمتهای خداوند باشد و بداند که عطای الهی در دنیا محدود به زمان و مکان نیست؛ اما نعمت حقیقی و جاودان در آخرت، مخصوص بندگان صالح و مؤمن است. پس سعادت واقعی در تلاش برای آخرت است، نه دلبستگی به دنیای فانی.
• این آیه امیدواری را در دل انسانها زنده میکند که خداوند هرگز بندگانش را از رزق خود محروم نمیکند و درهای رحمتش همیشه باز است؛ پس انسان باید با توکل بر خدا و تلاش در مسیر رضای او، از این عطای بیپایان بهره ببرد.