اسراء سۈرىسى — ئايەت 53

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «يَنزَغُ»: ئارىغا بۇزغۇنچىلىق سېلىش، ئىغۋا تارقىتىش، كىشىلەر ئارىسىدا ئاداۋەت ۋە جىدەل پەيدا قىلىش مەنىسىدە.
• «مُّبِينًا»: ئوچۇق، ئاشكارا، ھېچقانداق شەك-شۈبھىسىز دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام! مۆمىن بەندىلىرىمگە ئېيتقىنكى، ئۇلار باشقىلار بىلەن سۆزلىشىشكەن ۋە مۇنازىرە قىلىشقاندا ھەمىشە ئەڭ گۈزەل، ئەڭ ياخشى سۆزنى تاللىسۇن. يۇمشاق، ئەدەپلىك ۋە كۆڭۈلنى ئىللىتىدىغان كەلىمىلەرنى قوللانسۇن؛ قوپال، كۆڭۈلنى ئاغرىتىدىغان ۋە نەپرەت پەيدا قىلىدىغان سۆزلەردىن ساقلىانسۇن. چۈنكى ئەگەر ئۇلار بۇنداق قىلمىسا، شەيتان ئۇلارنىڭ ئارىسىغا كىرىپ، ئاداۋەت، ئىختىلاپ ۋە بۇزغۇنچىلىق ئۇرۇقىنى چاچىدۇ. شەيتان ئىنسانلارنىڭ ئارىسىنى بۇزۇشقا، ئۇلارنىڭ دىنىي ۋە دۇنيەۋى ھاياتىنى خاراب قىلىشقا پۇرسەت ئىزدەيدۇ.

شۇڭا مۆمىنلەر ھەر قانداق مۇنازىرە ۋە مۇھاكىمە جەريانىدا سۆز-ھەرىكەتلىرىگە ئالاھىدە دىققەت قىلىشى كېرەك. ھەتتا كاپىرلار ۋە دۈشمەنلەر تەرىپىدىن ئازارلانغان ۋاقىتتىمۇ، ئۇلارغا قارىتا رەزىللىك بىلەن جاۋاب قايتۇرماسلىقى، بەلكى ئەپۇ-مەرھەمەت قىلىپ، «ئاللاھ سىلەرنى ھىدايەت قىلسۇن» دېگەندەك ياخشى سۆزلەرنى ئېيتىشى لازىم. بۇنداق قىلىش شەيتاننىڭ ئارىغا كىرىشىنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ ۋە كىشىلەر ئارىسىدا ئىناقلىق ۋە قېرىنداشلىق مۇناسىۋىتىنى مۇستەھكەملەيدۇ.

ھەقىقەتەن شەيتان ئىنسانغا ئوچۇق-ئاشكارا دۈشمەن. ئۇنىڭ مەقسىتى ھەمىشە ئىنسانلارنى ئازدۇرۇش، ئۇلارنىڭ ئارىسىغا نىفاق ۋە ئاداۋەت سېلىش، ئاخىرەتتە زىيانكەشلىككە ئۇچرىتىش. شۇڭا ھەر بىر مۇسۇلمان شەيتاننىڭ بۇ ئاشكارا دۈشمەنلىكىنى ئېسىدە چىڭ ساقلاپ، ئۇنىڭ ۋەسۋەسىسىگە ئۇيۇپ قالماسلىقى، ھەمىشە ياخشى سۆز-ھەرىكەت بىلەن ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى ئىزدىشى كېرەك.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، گۈزەل سۆز ۋە ياخشى مۇئامىلە پەقەت باشقىلارغا بولغان ئەدەپلا ئەمەس، بەلكى ئىماننىڭ ۋە تەقۋانىڭ بىر قىسمىدۇر. ئاللاھ تائالا بىزنى شەيتاننىڭ مىكىر-ھىيلەلىرىدىن ساقلاپ، ھەمىشە ئەڭ گۈزەل سۆزلەرنى سۆزلەپ، ئۆزئارا ئىناق ۋە قېرىنداش بولۇپ ياشاشقا مۇۋەپپەق قىلسۇن.