Isro surasi — Oyat 53

Kalimalarning ma'nolari:

• Yanzug'u: yomonlikni qo'zg'atmoq, oraga nifoq solmoq, ig'vo qilmoq.
• Aduvvun mubin: ochiq-oydin dushman.

Tafsir:

Ey Muhammad (s.a.v.), mening mo'min bandalarimga ayting: ular o'zaro suhbat va muloqotlarida eng go'zal, eng yaxshi so'zlarni aytsinlar. Agar ular yomon va qo'pol so'zlarni aytsalar, shayton ularning orasiga nifoq va adovat solib qo'yadi. Shayton doimo odamlarning orasiga fitna va janjal solishga intiladi. U insonning ochiq-oydin dushmanidir, shuning uchun mo'minlar undan ehtiyot bo'lishlari va uning hiylalariga yo'l qo'ymasliklari kerak.

Bu oyatda mo'minlarga, hatto dushmanlarga ham yaxshi so'z bilan murojaat qilish buyurilmoqda. Mushriklar mo'minlarga ozor berganlarida, ular shikoyat qilganlarida, Alloh taolo ularga yaxshi so'z bilan javob berishni, ularni yomonlik bilan emas, balki yaxshilik bilan qaytarishni buyurdi. Masalan, ularga: "Alloh sizlarni hidoyat qilsin" deb duo qilishlari kerak. Chunki yomon so'z va yomon munosabat shaytonga yo'l ochadi, u esa bu vaziyatdan foydalanib, oraga adovat soladi.

Foydalar:

1. Mo'min kishi o'z nutqini nazorat qilishi, har doim eng go'zal so'zlarni tanlashi kerak. Bu uning imonining belgisidir.
2. Yaxshi so'z — bu nafaqat odob, balki shaytonning fitnasidan saqlanish vositasi hamdir. Yomon so'z esa shayton uchun eshik ochadi.
3. Shayton insonning ochiq dushmani ekanini bilgan holda, mo'min undan doimo ehtiyot bo'lishi va uning vasvasalariga qarshi kurashishi lozim.
4. Dushmanlarga ham yaxshi munosabatda bo'lish — bu Islomning go'zal axloqidan biridir. Bu nafaqat o'zaro tinchlikni ta'minlaydi, balki qalblarni yumshatadi va Islomning go'zalligini ko'rsatadi.
5. So'zning ta'siri kuchlidir — bir yaxshi so'z ko'plab yaxshiliklarga, bir yomon so'z esa ko'plab yomonliklarga sabab bo'ladi. Shuning uchun mo'min har bir so'zini o'ylab gapirishi kerak.