اسراء سۈرىسى — ئايەت 67

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• مَسَّكُمُ الضُّرُّ: سىلەرگە بىرەر زىيان-زەخمەت يەتكەندە.
• ضَلَّ: يوق بولدى، ئېسىدىن كەتتى، كۆرۈنمەي قالدى.
• أَعْرَضْتُمْ: يۈز ئۆرۈدىڭلار، تەرك قىلدىڭلار.
• كَفُورًا: نېمەتكە ناھايىتى تۇزكور، شۈكۈر قىلمايدىغان.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىنسانلار دېڭىزدا سەپەر قىلىۋاتقاندا، دېڭىزنىڭ داۋۇلى چىقىپ، غەرق بولۇش خەۋپىگە دۇچ كەلگەندە، ئۇلارنىڭ ئەسلىدە ئىبادەت قىلىۋاتقان بۇتلىرى، يالغان ئىلاھلىرى كۆز ئالدىدىن غايىب بولىدۇ. ئۇ چاغدا پەقەت يېگانە ئاللاھ تائالانىلا ئەسكە ئالىدۇ، چۈنكى ئۇلار بىلىدۇكى، بۇنداق قىيىن ئەھۋالدا ئۇلارنى پەقەت ئاللاھلا قۇتقۇزالايدۇ. شۇڭا ئۇلار چىن كۆڭلىدىن ئاللاھقا يالبارىپ، ئۇنىڭدىن ياردەم سورايدۇ. ئاللاھ ئۇلارنىڭ دۇئاسىنى ئىجابەت قىلىپ، ئۇلارنى غەرق بولۇشتىن قۇتقۇزۇپ، ساغ-سالامەت قۇرۇقلۇققا چىقارغاندا، ئۇلار ئاللاھنى بىرلەپ تونۇشنى، ئۇنىڭغا خالىس ئىبادەت قىلىشنى ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلىشنى تەرك قىلىپ، يەنە ئۆزلىرىنىڭ بۇتلىرىغا قايتىدۇ. بۇ ئىنساننىڭ نېمەتكە تۇزكورلۇقى ۋە ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىگە شۈكۈر قىلمايدىغانلىقىنىڭ ئىپادىسىدۇر. ئىنسان تەبىئىتى ئاساسەن نېمەتكە تۇزكور بولۇپ، بېشىغا كۈن چۈشكەندە ئاللاھقا يالبارىدۇ، خەۋپ-خەتەردىن قۇتۇلغاندىن كېيىن بولسا ئۇنى ئۇنتۇپ قالىدۇ.

3) دەۋەت ۋە ئىبرەت:

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىنسان بېشىغا كۈن چۈشكەندە، ئاجىزلىقىنى ھېس قىلغاندا، پەقەت ئاللاھ تائالانىلا ھەقىقىي ياردەمچى ۋە قۇتقۇزغۇچى دەپ بىلىدۇ. لېكىن خەۋپ-خەتەردىن قۇتۇلۇپ، تىنچ-ئامانلىققا ئېرىشكەندە، بەزى كىشىلەر ئاللاھنى ئۇنتۇپ، ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىشنى تەرك قىلىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىگە ناھايىتى تۇزكورلۇقتۇر. شۇڭا بىز ھەر ۋاقىت، بولۇپمۇ خەۋپ-خەتەر ۋاقتىدا ۋە تىنچ-ئامانلىق ۋاقتىدا، ئاللاھ تائالانى ئەسكە ئېلىپ، ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىشىمىز، ئۇنىڭغا خالىس ئىبادەت قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەر قانداق خەۋپ-خەتەردىن ساقلىسۇن ۋە بىزنى شۈكۈر قىلغۇچى بەندىلەردىن قىلسۇن.