سوره اسراء — آيت 95

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• مَلَائِكَةٌ: ملائڪ، يعني فرشتا (ملائڪ جو واحد „مَلَكٌ“ آهي).
• يَمْشُونَ: هلڻ، گهمڻ ڦرڻ.
• مُطْمَئِنِّينَ: آرام ۽ سڪون سان، بي فڪر ٿي رهڻ.
• لَنَزَّلْنَا: اسان ضرور نازل ڪريون ها.
• مَلَكًا رَّسُولًا: هڪ ملائڪ کي پيغمبر بڻائي موڪليون ها.

2) آيت جي تفسير:

اي نبي! توهان انهن مشرڪن جي انڪار جو جواب ڏيو جيڪي چوندا هئا ته انسان کي پيغمبر ڪيئن ٿو ٿي سگهي؟ انهن کي چئو ته جيڪڏهن زمين ۾ ملائڪ رهندا هجن ۽ انسانن وانگر آرام سان هلندا ڦرندا هجن، ته اسان ضرور انهن تي آسمان کان هڪ ملائڪ کي پيغمبر بڻائي موڪليون ها. ڇاڪاڻ ته هر قوم ۽ گروهه لاءِ پيغمبر انهن ئي جنس مان هجڻ گهرجي ته جيئن اهي سندس ڳالهه سمجهي سگهن ۽ کيس مخاطب ڪري سگهن. دل جنس واري طرف وڌيڪ مائل ٿيندي آهي ۽ غير جنس کان وڌيڪ پنهنجي جنس کي قبول ڪندي آهي. پر زمين تي رهندڙ انسان آهن، تنهن ڪري انهن ڏانهن موڪليل پيغمبر پڻ انسانن مان هجڻ گهرجي ته جيئن اهي کيس چڱي طرح سمجهي سگهن ۽ ساڻس ڳالهائي سگهن. اهو ئي حڪمت جو تقاضا آهي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ پنهنجي حڪمت سان هر قوم ڏانهن انهن ئي مان پيغمبر موڪليندو آهي ته جيئن ماڻهو کيس سمجهي ۽ قبول ڪري سگهن.
• نبي ڪريم ﷺ جي انسان هجڻ تي مشرڪن جو اعتراض بي بنياد هو، ڇاڪاڻ ته پيغمبر جو پنهنجي قوم جي جنس مان هجڻ ئي حڪمت ۽ مصلحت جو تقاضا آهي.
• الله جي حڪمت ۾ اهو شامل آهي ته هو هر گروهه سان انهن جي زبان ۽ جنس ۾ ڳالهائي ٿو ته جيئن پيغام پهچائڻ ۾ آساني ٿئي.
• انسانن لاءِ رحمت آهي ته الله انهن ڏانهن انسانن مان ئي پيغمبر موڪليا ته جيئن اهي ساڻن ويجهڙائي محسوس ڪن ۽ سندن زندگيءَ جو نمونو آسانيءَ سان اختيار ڪري سگهن.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته اسلام ۾ هر شيءِ حڪمت ۽ مصلحت تي ٻڌل آهي، ۽ الله جي فيصلن ۾ ئي انسانن جي ڀلائي آهي.