Sure Kehf — Ayet 23

Kelime Anlamları:

• Ve lâ tekûlenne: Ve sakın deme, asla söyleme.
• li şey'in: Bir şey için, bir iş hakkında.
• innî fâ'ilun: Ben yapacağım, muhakkak yapıcıyım.
• zâlike: Onu, o işi.
• ğaden: Yarın, gelecekte.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, müminlere hayatlarının her alanında rehberlik eden önemli bir edep ve ahlâk dersi vermektedir. Yüce Allah, Peygamber Efendimiz'e (sallallahu aleyhi ve sellem) hitaben buyuruyor ki: "Sakın bir iş hakkında, 'Ben bunu yarın yapacağım' diye kesin bir ifadeyle söz verme."

Bu emir, aslında tüm müminleri kapsayan evrensel bir ilkedir. Çünkü insan, yarın başına ne geleceğini, ömrünün yarına yetip yetmeyeceğini, o işi yapmaya güç yetirip yetiremeyeceğini bilemez. Gelecek, gayb âlemine aittir ve gaybı ancak Allah bilir. Bu sebeple, bir işi yapmayı planladığımızda bile, sözümüzü Allah'ın iradesine bağlamalı, "İnşâallah" (Allah dilerse) demeliyiz.

Bu âyetin iniş sebebi olarak rivayet edilir ki: Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem), kendisine Ashâb-ı Kehf, Zülkarneyn ve ruh hakkında soru sorulduğunda, "Yarın size haber veririm" buyurmuş, fakat "İnşâallah" demeyi unutmuştu. Bunun üzerine vahiy bir süre gecikmiş ve bu âyet-i kerîme nazil olmuştur. Bu olay, ümmete büyük bir ders niteliğindedir.

Ayrıca âyetin devamında gelen "Ve Rabbini unuttuğun zaman an" ifadesiyle, bir kimse "İnşâallah" demeyi unutursa, hatırladığı anda hemen "İnşâallah" diyerek Allah'ı zikretmesi emredilmiştir. Bu, Allah'ı anmanın unutkanlığı gidereceğine, kişiyi yanlış söz ve davranışlardan koruyacağına işarettir.

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet bize ne kadar güzel bir ahlâk öğretiyor. İnsan, acziyetini bilmeli, her işinde Allah'a dayanmalı ve O'nun iznine sığınmalıdır. "İnşâallah" demek, sadece bir söz kalıbı değil; kulun Allah'a olan teslimiyetinin, O'nun kudretini ve iradesini kabul edişinin bir ifadesidir. Bu söz, müminin dilinden düşürmemesi gereken bereketli bir zikirdir. Ne mutlu o kimselere ki, her işlerinde Allah'ı anar, O'na güvenir ve işlerini O'nun rızasına uygun olarak yaparlar.