کہف سۈرىسى — ئايەت 91

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا زۇلقەرنەيننىڭ ئەھۋالىنى بايان قىلىپ مۇنداق دەيدۇ:

كەلىمە ئىزاھاتى:

• كەزالىكە (كَذَٰلِكَ): شۇنداق، شۇ ئەھۋالدا، يەنى ئىلگىرىكى ئايەتلەردە بايان قىلىنغاندەك.
• ئەھەتنا (أَحَطْنَا): بىز ئىھاتە قىلدۇق، يەنى بىلىمىمىز بىلەن قاپلىدۇق، ھەممە نەرسىنى ئەتراپلىق بىلدۇق.
• خۇبرەن (خُبْرًا): بىلىم، خەۋەر، يەنى ئەتراپلىق ۋە تەپسىلىي بىلىش.

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە زۇلقەرنەيننىڭ ئىشىنىڭ ئىلگىرىكى ئايەتلەردە بايان قىلىنغاندەك بولغانلىقىنى، يەنى ئۇنىڭ شەرق تەرەپكە يۈرۈش قىلغاندا ھەر قانداق قەۋمگە يەتكەندە ئۇلارغا ئادىللىق ۋە ياخشىلىق بىلەن مۇئامىلە قىلغانلىقىنى، ئۇلارنىڭ ئارىسىدا ئاللاھنىڭ ھۆكۈمى بويىچە ھۆكۈم قىلغانلىقىنى بايان قىلىدۇ.

ئاندىن ئاللاھ تائالا ئۆزىنىڭ زۇلقەرنەيننىڭ ھۇزۇرىدىكى ھەممە نەرسىنى — ئۇنىڭ قوشۇنلىرىنى، ئەسلىھەلىرىنى، ئۈسكۈنىلىرىنى ۋە ئۇنىڭغا بېرىلگەن ھەر خىل ئامىل-سەۋەبلەرنى — ئەتراپلىق بىلىدىغانلىقىنى ئېلان قىلىدۇ. ئاللاھنىڭ بىلىمى ھەممە نەرسىنى قاپلىغان بولۇپ، ھېچ نەرسە ئۇنىڭ بىلىمىدىن چەتتە قالمايدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ھەممە ئادەمنىڭ ئەھۋالىنى، ئۇلارنىڭ قولىدىكى ھەر قانداق كۈچ-قۇدرەتنى ۋە ئامىل-سەۋەبلەرنى ئەتراپلىق بىلىدۇ. شۇڭا بىز ھەر قانداق ئىشتا ئاللاھقا تايىنىشىمىز، ئۇنىڭ بىلىمىنىڭ ھەممە نەرسىنى قاپلىغانلىقىغا ئىشىنىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بەرگەن كۈچ-قۇدرەت ۋە ئامىل-سەۋەبلەرنى ياخشى ئىشلارغا ئىشلىتىش، ئادىللىق ۋە ياخشىلىق يولىدا بولۇش ھەر بىر مۇئمىننىڭ بۇرچىدۇر.