Аль-Кахф сүресі — Аят 91

1. Сөздердің мағынасы:

• كَذَٰلِكَ — "осылайша", "сол сияқты" дегенді білдіреді. Бұл жерде бұрынғы хабардың жалғасы әрі бекітілуі ретінде келеді.
• أَحَطْنَا — "қамтыдық", "толық білдік" деген мағынада. Алланың шексіз ілімінің бір нәрсені толық қамтуын білдіреді.
• مَا لَدَيْهِ — "оның қасындағы нәрселер", "оның иелігіндегі дүние" дегенді білдіреді.
• خُبْرًا — "хабардарлық", "толық мәлімет", "терең білу" деген мағынада.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Зүлқарнайнның жорықтары мен билігі туралы баяндаудың жалғасы ретінде келеді. Алла Тағала оның шығысқа қарай жүрген жорығындағы ісін де, бұрынғы батысқа қарай жүрген жорығындағы ісін де өзінің ілімімен қамтып, толық хабардар екенін білдіреді. Яғни, Зүлқарнайн қайда барса да, қандай әскер мен құрал-жабдыққа ие болса да, қандай күш-қуат пен мүмкіндіктерге қол жеткізсе де — осының барлығы Алланың шексіз ілімінің аясында. Алла оның жанындағы әскерін, құралдарын, аспаптарын және барлық себеп-құралдарын толық біледі. Бірде-бір нәрсе Оның ілімінен тыс қалмайды.

Бұл аят Алланың құдіреті мен ілімінің шексіздігін, әрі Оның әділ билігін көрсетеді: Ол өзінің берген күш-қуаты мен мүмкіндіктерін пайдаланып, жер бетінде әділдік орнатқан пендесінің барлық ісін толық біледі және оны есепке алады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алланың ілімі шексіз: Қаншама адам, қаншама мемлекет, қаншама күш-қуат болса да — барлығы Алланың ілімінде. Бұл бізге Алладан ешнәрсе жасырын емес екенін ұғындырады.
• Жақсылыққа шақырады: Зүлқарнайн сияқты әділ, қайырымды басшы болуға ұмтылу — үлкен сауап. Алла мұндай адамдардың ісін біледі және оларды сыйлайды.
• Аллаға сенім арту: Адам қандай жағдайда болса да, Алла оның халін біледі деген сеніммен өмір сүруі керек. Бұл жүректі тыныштандырады.
• Ислам — әділдік діні: Бұл аят әділ басшылықтың, жақсылық пен қайырымдылықтың маңыздылығын көрсетеді. Ислам әрдайым әділдікке, жақсылыққа шақырады.
• Құранның даналығы: Құран қарапайым әрі терең мағыналы сөздермен үлкен шындықтарды жеткізеді. Бұл аят та сол даналықтың бір көрінісі.