سوره کہف — آيت 91

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

• كَذَٰلِكَ: اهڙي طرح، ائين ئي.
• أَحَطْنَا: اسان پنهنجي علم سان گهيرو ڪيو، يعني مڪمل ڄاڻ رکون ٿا.
• مَا لَدَيْهِ: جيڪو ڪجهه هن وٽ آهي.
• خُبْرًا: خبر، علم، ڄاڻ.

2) آيت جي تفسير:

هن آيت ۾ الله تعاليٰ فرمايو آهي ته ذوالقرنين جو معاملو به اهڙي ئي طرح هو، يعني جيئن هن اولهه وارن ماڻهن بابت فيصلو ڪيو، تيئن ئي اوڀر وارن بابت به ڪيو. ۽ الله تعاليٰ فرمايو ته اسان کي پوري ڄاڻ آهي ان سڀ ڪجهه جي باري ۾ جيڪو ذوالقرنين وٽ هو، يعني سندس لشڪر، سندس طاقت، سندس وسيلا ۽ سندس سڀ انتظامات. اسان جي علم جي گهيري ۾ هر شيءِ شامل آهي، ڪا به شيءِ اسان کان لڪل ناهي. جتي به هو ويو ۽ جيڪو به ڪم هن سرانجام ڏنو، اسان ان کي چڱي طرح ڄاڻون ٿا.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ جي علم جو مڪمل ۽ جامع هجڻ جو يقين پيدا ٿئي ٿو، جو هر شيءِ تي حاوي آهي.
• انسان کي اهو احساس ٿئي ٿو ته هو جيڪو به ڪم ڪري ٿو، الله تعاليٰ ان کي ڄاڻي ٿو، تنهنڪري چڱا ڪم ڪرڻ جي ترغيب ملي ٿي.
• ذوالقرنين جي قصي مان اهو سبق ملي ٿو ته الله تعاليٰ پنهنجي نيڪ ٻانهن کي طاقت ۽ وسيلا عطا ڪري ٿو ۽ انهن جي حفاظت ۽ مدد پاڻ ڪري ٿو.
• اهو ايمان ته الله هر شيءِ کان واقف آهي، انسان کي الله جي حضور ۾ عاجزي ۽ نيڪي اختيار ڪرڻ ڏانهن راغب ڪري ٿو.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ جي علم جي وسعت جو ذڪر انسان جي دل ۾ الله جي عظمت ۽ قدرت جو خوف ۽ محبت پيدا ڪري ٿو.