سوره مریم — آیه 18

معانی کلمات:

• أَعُوذُ: پناه میبرم، استغاثه میکنم و به دامن کسی پناه میآورم.
• الرَّحْمَن: نام مبارک خداوند، بخشندهی بیهمتا که رحمتش همه چیز را فرا گرفته است.
• تَقِیًّا: پرهیزگار، کسی که از خدا پروا دارد و از گناه دوری میکند.

تفسیر آیه:

هنگامی که مریم (سلامالله علیها) آن فرشتهی پاک را به صورت انسانی کامل و خوشاندام دید که به سمت او میآید، هراسان شد و برای حفظ پاکدامنی و آبروی خود، بیدرنگ به خداوند پناه برد و گفت: «من از تو به خدای رحمان پناه میبرم، اگر تو انسانی پرهیزگار و ترس از خدا در دلت هست، از من دور شو و به من نزدیک نشو و قصد بدی نداشته باش.» او با این جمله، هم ایمان خود را نشان داد و هم به آن شخص فهماند که اگر واقعاً اهل تقواست، باید به پناهندگی او احترام بگذارد و دست از او بردارد. این سخن نشاندهندهی عفت فوقالعاده و توکل کامل مریم به خداوند در سختترین لحظات است.

فواید و پیامهای آیه:

1. پناه بردن به خدا، نخستین واکنش مؤمن در برابر خطر است: مریم نشان داد که در هر ترس و خطری، اولین راه نجات، استغاثه به خداوند رحمان است، نه تکیه بر نیروی انسانی.
2. عفت و پاکدامنی، ارزشی والاست: این آیه به زنان و مردان مسلمان میآموزد که برای حفظ عفت خود، از هر وسیلهی مشروعی استفاده کنند و از خداوند یاری بخواهند.
3. تقوا، زبان مشترک با نیکان است: مریم از آن شخص خواست که اگر تقوا دارد، به حریم او تجاوز نکند. این یعنی انسان با تقوا، حتی در برابر وسوسهها و موقعیتهای خطرناک، به خاطر خدا از گناه دوری میکند.
4. توکل بر خدا در نهایت آرامشبخش است: وقتی انسان بداند خدای رحمان پناهگاه اوست، دلش آرام میشود و از هیچ قدرتی هراس ندارد. این درس بزرگی برای زندگی روزمرهی ماست که در همهی مشکلات، به خداوند پناه ببریم.