Марьям сүрөсү — Аят 26

1. Сөздөрдүн мааниси:

• فَكُلِي: Жегин.
• وَاشْرَبِي: Ичкин.
• وَقَرِّي عَيْنًا: Көзүң кубансын, жүрөгүң тынч болсун, ичиң жылуу болсун.
• فَإِمَّا تَرَيِنَّ: Эгер көрсөң.
• مِنَ الْبَشَرِ أَحَدًا: Адамдардан бирөөнү.
• نَذَرْتُ: Атайын милдеттендим, өзүмө милдет кылдым.
• لِلرَّحْمَٰنِ: Ырайымдуу Аллах үчүн.
• صَوْمًا: Орозо, бул жерде сүйлөбөө, унчукпоо маанисинде.
• فَلَنْ أُكَلِّمَ: Эч качан сүйлөшпөймүн, сүйлөбөймүн.
• إِنسِيًّا: Адам баласын, инсанды.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала Марьямга (алайха салам) кайрылып: «Курма дарагынын жаңы бышкан мөмөсүнөн же, булактын таза суусунан ич, көзүң кубансын, жүрөгүң тынч болсун, балаң менен сүйүн, кайгырба» – деп буйруду. Ошондой эле ага мындай деди: «Эгер адамдардан бирөө келип, балаң жөнүндө сураса же сени айыптаса, ага: „Мен Ырайымдуу Аллах үчүн сүйлөбөөнү (унчукпоону) өзүмө милдет кылдым, ошондуктан бүгүн эч бир адам менен сүйлөшпөймүн“ – деп айт». Бул сүйлөбөө (унчукпоо) ошол кездеги шариятта ибадат болгон, бирок Мухаммед пайгамбардын (с.а.в.) шариятында мындай ибадат жок. Марьямга унчукпоо буйрулган, себеби ымыркай баласы Иса (алайха салам) анын ордуна сүйлөп, анын тазалыгын жана күнөөсүздүгүн далилдейт. Ошондой эле бул ага акылсыздар менен талашып-тартышуудан сактануу үчүн жана анын орозосу тууралуу адамдарга белги берүү үчүн болгон.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала пенделерине кыйынчылык учурунда жеңилдик жана жардам берет. Марьямга курма жана суу берүү, ошондой эле баласы менен жүрөгүн тынчтандыруу – Аллахтын ырайымынын белгиси.
• Аллах пендесине түшкөн сыноодо сабыр кылууну жана Ага таянууну үйрөтөт. Марьямдын унчукпоо милдетин алуусу – Аллахка болгон ишенимдин жана моюн сунуунун көрүнүшү.
• Исламда сүйлөө жана унчукпоо – Аллах үчүн болгондо ибадат болушу мүмкүн. Бирок Мухаммед пайгамбардын шариятында унчукпоо менен ибадат кылуу жокко чыгарылган.
• Адамдарга жакшылык кылуу, аларга жардам берүү жана жакшы сөз айтуу – исламдын негизги принциптеринен. Ал эми жаман сөздөн жана талаш-тартыштан алыс болуу – мусулмандын адеби.
• Бул аят бизге Аллахтын кудурети чексиз экенин, ал пендесине кереметтерди көрсөтө аларын эскертет. Иса (алайха салам) ымыркай кезинде сүйлөөсү – Аллахтын кудуретинин далили.
• Ошондой эле бул аят аялдардын коомдогу ордун, алардын тазалыгын жана абийирин коргоону, ошондой эле аларга карата айтылган жалаа жана айыптоолорго каршы турууну үйрөтөт.