Марьям сүрөсү — Аят 87

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• لَّا يَمْلِكُونَ — ээ эмес, бийлик кыла алышпайт, колунда жок.
• الشَّفَاعَةَ — шапаат, ортомчулук кылуу, башка бирөө үчүн кечирим суроо.
• اتَّخَذَ — алды, түздү, камсыз кылды.
• عَهْدًا — убада, келишим, милдеттенме.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала каапырлардын жана ыймансыздардын абалын баяндайт. Кыямат күнү алар бири-бирине шапаат кылууга, ортомчулук кылууга эч кандай бийликке, күчкө ээ болушпайт. Алардын колунан эч нерсе келбейт, алардын шапааты кабыл болбойт.

Бирок бул жерде бир гана өзгөчөлүк бар: ким дүйнө жашоосунда Аллахка ыйман келтирип, Анын бирлигин таанып, пайгамбарларына ишенип, Анын алдында бекем убада түзгөн болсо — ошолор гана шапаат кылууга укуктуу болушат. Башкача айтканда, шапаат кылуу укугу ыймандуу адамдарга берилет, бирок алар да өз каалоолору боюнча эмес, Аллахтын уруксаты менен гана шапаат кылышат. Ал эми кимге шапаат кылынаары да Аллахтын уруксатына байланыштуу.

Демек, аяттын мааниси: каапырлар кыяматта бири-бирине шапаат кыла алышпайт, ал эми ыймандуулар Аллахтын уруксаты менен шапаат кылууга укуктуу болушат. Аллахтын алдында убада түзүү дегени — Ага ыйман келтирүү, Анын бирлигин моюнга алуу жана Анын пайгамбарларына ээрчүү.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Бул аят ыймандын канчалык баалуу экенин көрсөтөт. Аллахка ыйман келтирип, Анын алдында убада түзгөн адам кыяматта шапаат кылуу сыяктуу улуу даражага жетет.
• Аллахтын ырайымы жана адилеттиги чоң: Ал ким Ага чын жүрөктөн ишенсе, аны текке кетирбейт.
• Ислам дини адамды Аллах менен бекем байланыш түзүүгө чакырат. Бул байланыш дүйнөдө да, акыретте да адамга пайда берет.
• Шапаат кылуу сыяктуу улуу нерселер да Аллахтын уруксаты менен гана болот. Бул Аллахтын кудуреттүүлүгүн жана Анын эркинин үстөмдүгүн эскертет.
• Ар бир адам Аллахтын алдында өзүнүн убадасын аткарышы керек: ыймандуу болуу, Анын буйруктарын аткаруу жана тыйгандарынан тыйылуу. Бул — куткарууга алып барган жол.
• Бул аят бизди ыймандуу болууга, Аллах менен болгон байланышыбызды чыңдоого жана Анын ырайымынан үмүт кылууга чакырат.