Maryam surasi — Oyat 87

Kalimalarning ma’nolari:

• لَا يَمْلِكُونَ الشَّفَاعَةَ – ular shafoat qilishga ega emaslar, ya’ni shafoat qilish ularning qo‘lida emas.
• اتَّخَذَ عِندَ الرَّحْمَٰنِ عَهْدًا – Rahmon huzurida ahd (va’da) olgan kishi, ya’ni imon keltirib, Allohga va Uning payg‘ambarlariga ishonib, to‘g‘ri yo‘lda bo‘lgan mo‘min.

Tafsir:

Qiyomat kunida shafoat qilish huquqi faqat Alloh taoloning izniga bog‘liqdir. Kofirlar va gunohkorlarning hech biri o‘zgalar uchun shafoat qilishga qodir emaslar, chunki ular Allohning huzurida hech qanday maqomga ega emaslar. Ammo kim Allohning huzurida ahd qilgan bo‘lsa – ya’ni dunyoda Allohga va Uning elchilariga imon keltirib, tavhid (yakkaxudolik) va to‘g‘ri e’tiqod bilan yashagan bo‘lsa – o‘sha kishigagina shafoat qilish nasib bo‘ladi. Bu shafoat ham faqat Allohning izni va ruxsati bilan amalga oshadi. Shafoat qiluvchi faqat mo‘minlardir va ular ham faqat Alloh ruxsat bergan kishilar uchun shafoat qiladilar. Demak, shafoatning asosiy sharti – imon va Alloh bilan tuzilgan ahdga vafo qilishdir.

Foydalar:

• Ushbu oyat musulmonlarga imonning qadrini va Alloh bilan tuzilgan ahdning ahamiyatini o‘rgatadi. Imon keltirib, Allohga sodiq qolgan kishi Qiyomat kunida ulug‘ sharafga – shafoat qilish sharafiga muyassar bo‘ladi.
• Bu oyat kofirlar va gunohkorlarning oxiratdagi ahvoli og‘irligini eslatib, insonlarni imon va taqvoga chaqiradi. Chunki faqat imon va amali solih insonni najotga olib boradi.
• Allohning rahmati va marhamati kengdir, lekin u ham adolat bilan birga keladi. Shafoat faqat Allohning izni bilan bo‘ladi, bu esa musulmonlarni Allohga yaqinlashishga, Uning amrlariga itoat qilishga undaydi.
• Oyat mo‘minlarga umid bag‘ishlaydi: agar ular imonlarini mustahkamlab, Alloh bilan ahdlarini saqlasalar, oxiratda ular uchun shafoat va najot bor. Bu esa ularni sabr-qanoat va to‘g‘ri yo‘lda davom etishga rag‘batlantiradi.