بقرہ سۈرىسى — ئايەت 269

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• ھىكمەت: توغرا سۆزلەش ۋە توغرا ئىش قىلىش ئىقتىدارى؛ پايدىلىق ئىلىم؛ كىشىنى جەننەتكە ئېلىپ بارىدىغان نەرسە.
• ئۇلۇلئەلباب: ئەقىل-پاراسەت ئىگىلىرى، پاك ئەقىللىق كىشىلەر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا ئۆزى خالىغان بەندىسىگە ھىكمەت ئاتا قىلىدۇ. بۇ يەردىكى ھىكمەت دېگەن — سۆزدە توغرا يول تۇتۇش، ئىشتا توغرا قارار چىقىرىش، پايدىلىق ئىلىمگە ئېرىشىش ۋە ئۇنى ئەمەلىيەتتە توغرا قوللىنىش دېگەن مەنىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. كىمكى ئاللاھ تەرىپىدىن بۇ ھىكمەتكە ئېرىشسە، ئۇ ھەقىقەتەن ناھايىتى كۆپ ياخشىلىققا ئېرىشكەن بولىدۇ. چۈنكى ھىكمەت ئىنساننى توغرا يولغا يېتەكلەيدۇ، ئۇنى جەننەتكە ئېلىپ بارىدىغان ئەمەللەرگە يېقىنلاشتۇرىدۇ ۋە خاتالىقلاردىن ساقلايدۇ.

بۇ ئايەت شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ھەر كىشى ھىكمەتكە ئېرىشەلمەيدۇ؛ ئۇ پەقەت ئاللاھ خالىغان كىشىلەرگە بېرىلىدۇ. شۇڭا بىز ئاللاھتىن ھىكمەت تىلەشىمىز، ئىلىم ئۆگىنىشكە ئىنتىلىشىمىز ۋە ئۆگەنگەن ئىلىمىمىزنى توغرا ئىشلىتىشكە تىرىشىشىمىز كېرەك.

ئايەتنىڭ ئاخىرىدا: «ۋە ئەقىل-پاراسەت ئىگىلىرىلا ئەسلىگە ئالىدۇ» دېيىلگەن. يەنى بۇ ئايەتلەردىن پەند-نەسىھەت ئېلىپ، ئاللاھنىڭ كۆرسەتمىلىرىگە قۇلاق سالىدىغانلار پەقەت پاك ئەقىللىق، ئوي-پىكرى ئوچۇق كىشىلەر. ئۇلار ئاللاھنىڭ نۇرى بىلەن يوللىنىدۇ ۋە ھىدايىتى بىلەن توغرا يول تېپىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنداق ئۈمىد ۋە تەرغىب بېرىدۇكى، ئەگەر بىز ئەقلىمىزنى ئىشلىتىپ، ئاللاھنىڭ كەلامىنى چوڭقۇر ئويلىنىپ ئوقۇساق، ئۇنىڭدىن ھىكمەت ئېلىشقا تىرىشساق، ئاللاھ بىزگە بۇ ياخشىلىقنىڭ يولىنى ئاچىدۇ. ھىكمەت ئىگىسى بولۇش — دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەختلىك بولۇشنىڭ ئاچقۇچىدۇر. شۇڭا ھەر مۇسۇلمان ئىلىم ئۆگىنىش، ئەقىلنى ئىشلىتىش ۋە ئاللاھتىن ھىكمەت سوراشقا بەل باغلىشى كېرەك.