સૂરા અલ-બકરા — આયત 269

શબ્દોના અર્થ:

• الْحِكْمَةَ (અલ-હિકમહ): ડહાપણ, સમજદારી, સાચી વાત કહેવાની અને સાચું કામ કરવાની ક્ષમતા, જ્ઞાન જેનાથી ફાયદો થાય.
• يَذَّكَّرُ (યાઝ્ઝક્કર): ઉપદેશ લે છે, યાદ કરીને સમજે છે.
• أُولُو الْأَلْبَابِ (ઉલુલ-અલબાબ): સ્વચ્છ બુદ્ધિવાળા લોકો, સમજદાર અને વિચારશીલ લોકો.

આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા જેને ઈચ્છે તેને હિકમત (ડહાપણ) આપે છે. હિકમત એટલે કે વાત કરવામાં સાચી રીત અને કામ કરવામાં સાચો માર્ગ — જેનાથી માણસ સાચું બોલે, સાચું કરે અને ખોટા રસ્તાથી બચે. અલ્લાહ પોતાના બંદાઓમાંથી જેને ઈચ્છે તેને આ મોટી નેઅમત આપે છે.

પછી અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે કે જેને હિકમત આપવામાં આવી, તેણે ખરેખર ઘણું ભલું મેળવ્યું. આ એટલા માટે કે હિકમત માણસને દુનિયામાં પણ સન્માન અને સફળતા આપે છે, અને આખિરતમાં પણ જન્નત તરફ દોરી જાય છે. એટલે કે હિકમત એ એવી ચીજ છે જેનાથી દુનિયા અને આખિરત બંનેની ભલાઈ મળે છે.

આયતના અંતમાં અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે કે આ વાતોમાંથી ઉપદેશ ફક્ત તે જ લોકો લે છે જેમની પાસે સ્વચ્છ અને સમજદાર બુદ્ધિ હોય. જે લોકો પોતાની બુદ્ધિને વિચારવા અને સમજવા માટે વાપરે છે, તેઓ જ અલ્લાહની નિશાનીઓથી શીખે છે અને સાચો રસ્તો પકડે છે.

આયતમાંથી શીખવા જેવી વાતો:

1. હિકમત (ડહાપણ) અલ્લાહની ખાસ નેઅમત છે, જે તે જેને ઈચ્છે તેને આપે છે — એટલે આપણે અલ્લાહ પાસે હિકમત માંગવી જોઈએ.
2. જેને હિકમત મળી, તેણે ખરેખર ઘણું ભલું મેળવ્યું — કારણ કે હિકમત માણસને સાચા રસ્તે ચલાવે છે અને જન્નત તરફ દોરી જાય છે.
3. સાચી સમજ અને ઉપદેશ ફક્ત સમજદાર લોકો જ મેળવે છે — એટલે આપણે પોતાની બુદ્ધિને વાપરવી જોઈએ, વિચારવું જોઈએ અને અલ્લાહની નિશાનીઓ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.
4. આ આયત આપણને શીખવે છે કે ઈસ્લામ અને કુરઆન એ જ્ઞાન અને સમજનો દીન છે — જે લોકો સમજદારી અને ડહાપણથી તેને અપનાવે છે, તેઓ દુનિયા અને આખિરત બંનેમાં કામયાબ થાય છે.