بقرہ سۈرىسى — ئايەت 27

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• يَنقُضُونَ: بۇزىدۇ، ئەمەلدىن قالدۇرىدۇ، خىلاپلىق قىلىدۇ.
• عَهْدَ اللَّهِ: ئاللاھنىڭ ئەھدىسى، يەنى ئاللاھ تائالا بەندىلەردىن ئالغان ئەھدە-ۋەسىقە.
• مِيثَاقِهِ: ئۇنى تېخىمۇ كۈچەيتىش، مۇستەھكەملەش. بۇ يەردە ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتىش ۋە كىتابلارنى نازىل قىلىش ئارقىلىق ئەھدىنى تېخىمۇ تەكىتلەشى كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
• يَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ: ئاللاھ تائالا باغلىنىشىنى بۇيرۇغان نەرسىلەرنى ئۈزىدۇ. بۇنىڭ ئەڭ مۇھىم مىسالى — تۇغقاندارچىلىق ئالاقىسىنى ئۈزۈش ۋە ئىمان ئالاقىسىنى ئۈزۈش.
• يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ: زېمىندا بۇزغۇنچىلىق قىلىدۇ، يەنى گۇناھ-مەئسىيەت ۋە باشقىلارنى ئىماندىن توسۇش ئارقىلىق بۇزغۇنچىلىق تارقىتىدۇ.
• الْخَاسِرُونَ: زىيان تارتقۇچىلار، يەنى دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە نېسىۋىسى كېمەيگەنلەر.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئالدىنقى ئايەتلەردە تىلغا ئېلىنغان مۇناپىقلار ۋە كاپىرلارنىڭ يەنە بىر قىسمىنىڭ سۈپىتىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار ئاللاھ تائالا ئۆزلىرىدىن ئالغان ئەھدىنى — يەنى ئاللاھنى بىر دەپ بىلىش، ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىش ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئەگىشىش ئەھدىسىنى — بۇزىدۇ. ئاللاھ تائالا بۇ ئەھدىنى پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتىش ۋە كىتابلارنى نازىل قىلىش ئارقىلىق تېخىمۇ مۇستەھكەملىگەن، روشەن دەلىل-پاكىتلار بىلەن تەكىتلىگەن بولسىمۇ، ئۇلار يەنىلا ئەھدىسىدە تۇرمايدۇ.

ئۇلار يەنە ئاللاھ باغلىنىشىنى بۇيرۇغان نەرسىلەرنى ئۈزىدۇ. بۇنىڭ ئەڭ ئېنىق مىسالى — تۇغقاندارچىلىق ئالاقىسىنى ئۈزۈش، شۇنداقلا مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا ۋە ئۇنىڭدىن ئىلگىرىكى بارلىق پەيغەمبەرلەرگە ئىمان كەلتۈرۈش ئالاقىسىنى ئۈزۈشتۇر. ئۇلار زېمىندا گۇناھ-مەئسىيەت قىلىش، باشقىلارنى ئىماندىن ۋە ھەقىقەتتىن توسۇش ئارقىلىق بۇزغۇنچىلىق تارقىتىدۇ.

مانا شۇنداق كىشىلەر دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ھەقىقىي زىيان تارتقۇچىلاردۇر. ئۇلار ئەھدىنى بۇزۇش، ئالاقىنى ئۈزۈش ۋە بۇزغۇنچىلىق قىلىش ئارقىلىق ئۆزلىرىنىڭ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتىكى نېسىۋىسىنى يوقاتقان، ھەر ئىككى دۇنيادا زىيانغا ئۇچرىغان كىشىلەردۇر.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلىق ساۋاقلار:

• ئاللاھ تائالا بىلەن قىلىنغان ئەھدە-ۋەدىگە ۋاپا قىلىش مۇئمىننىڭ ئەڭ مۇھىم سۈپەتلىرىدىن بىرىدۇر. ئەھدىنى بۇزۇش مۇناپىقلىق ۋە زىيانكارلىقنىڭ ئالامىتىدۇر.
• تۇغقاندارچىلىق ئالاقىسىنى باغلاش، ئۇنى ئۈزمەسلىك ئىسلام دىنىنىڭ ئاساسلىق تەلىپىدۇر. تۇغقاندارچىلىقنى ئۈزۈش ئۇلۇغ گۇناھلاردىن سانىلىدۇ.
• زېمىندا بۇزغۇنچىلىق قىلىش، باشقىلارنى ياخشىلىقتىن توسۇش ئىسلام ئەخلاقىغا پۈتۈنلەي زىتتۇر. مۇئمىن كىشى ھەمىشە ئىسلاھات ۋە ياخشىلىق تارقىتىشقا تىرىشىشى كېرەك.
• ھەقىقىي زىيانكارلىق دۇنيا بايلىقىنى يوقىتىش ئەمەس، بەلكى ئىمان ۋە ئەمەلى سالىھنى يوقىتىشتۇر. ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئىمان كەلتۈرۈش، ئەھدىگە ۋاپا قىلىش ۋە ئالاقىلەرنى باغلاش ئارقىلىق ئىنسان ھەقىقىي مەنىدە مۇۋەپپەقىيەت ۋە نىجاتلىققا ئېرىشىدۇ.
• بۇ ئايەت بىزنى ئىسلامنىڭ ئاساسلىق پرىنسىپلىرىنى — ئەھدىگە ۋاپا، تۇغقاندارچىلىقنى باغلاش ۋە زېمىندا ئىسلاھات قىلىش — ئەمەلىيەتتە قوللىنىشقا تەرغىب قىلىدۇ.