Baqara surasi — Oyat 270

Kalimalarning ma’nolari:

• Nafaqa: mol-mulkdan sarf qilingan narsa, xayr-ehson.
• Nazr: inson o‘z zimmasiga ixtiyoriy ravishda majburiy qilib olgan ibodat yoki xayrli ish.
• Zolimlar: haqni o‘z o‘rnidan olib qo‘yuvchilar, Allohning chegaralaridan tajovuz qiluvchilar.
• Ansor: yordamchilar, himoya qiluvchilar.

Tafsir:

Alloh taolo bandalariga xabar bermoqdaki, ular qancha mol-mulk sarf qilsalar — ozmi, ko‘pmi, xoh Allohning roziligini ko‘zlab xayr-ehson qilsinlar, xoh o‘zlariga ixtiyoriy ravishda nazr (biror ibodat yoki xayrli ishni o‘z zimmalariga majburiy qilib olish) qilib, uni ado etsinlar — barchasini Alloh biladi. U zot bandaning niyatidan ham, qilgan amalidan ham to‘liq xabardordir. Qilgan har bir yaxshilikning mukofoti Allohning huzurida zoye ketmaydi; U buni hisobga olib, eng go‘zal ajr bilan mukofotlaydi. Ammo kim Allohning haqini bermasa, ya’ni zakot va boshqa farz xayrlarni inkor etsa yoki ularni noto‘g‘ri joyga sarflasa, o‘ziga zulm qilgan bo‘ladi. Bunday zolimlar uchun qiyomat kunida Allohning azobidan qutqaradigan hech qanday yordamchi, himoyachi bo‘lmaydi. Ular o‘z qilmishlarining jazosini tortadilar.

Foydalar:

1. Alloh taolo bandalarining har bir yaxshi amalini biladi va hech qachon zoye qilmaydi. Bu mo‘minga katta umid bag‘ishlaydi: qanchalik kichik bo‘lmasin, qilingan xayrli ish Allohning huzurida saqlanadi va mukofotlanadi.
2. Nazr — insonning ixtiyoriy ibodati bo‘lib, bu uning Allohga bo‘lgan muhabbati va itoatini oshiradi. Alloh bunday ixtiyoriy amallarni ham biladi va qadrlaydi.
3. Zulm — o‘z-o‘ziga qilingan eng katta zarardir. Zolim kishi oxiratda hech qanday himoyachiga ega bo‘lmaydi, shuning uchun inson har doim haq yo‘ldan yurishi va Allohning chegaralaridan oshmasligi lozim.
4. Bu oyat mo‘minlarni xayr-ehsonga undaydi va ularni riyo (ko‘z-ko‘z qilish)dan qaytaradi, chunki Alloh amalning zohirini ham, botinini ham biladi.