سوره طه — آیه 108

معانی کلمات:

• داعی: دعوتکننده به سوی محشر، که اسرافیل (علیهالسلام) است.
• عِوَج: کجی و انحراف.
• خَشَعَت: فروتن شد، خاموش و ذلیل گردید.
• هَمس: صدای آهسته و پنهانی، مانند صدای راه رفتن آرام یا زمزمههای زیر لب.

تفسیر آیه:

در آن روز بزرگ قیامت، همه مردم به دنبال صدای دعوتکنندهای که به سوی محشر فرا میخواند، روان میشوند؛ دعوتی که هیچ کجی و انحرافی در آن نیست و هیچکس نمیتواند از آن سرپیچی کند یا راهی جز پیروی از آن بیابد؛ زیرا آن دعوت، حقیقت محض و فرمانی است که همه خلایق را در بر میگیرد. در آن هنگام، همه صداها در برابر عظمت خداوند رحمان فرو مینشیند و خاموش میشود؛ صدایی که از ترس و هیبت، آرام و پنهان میگردد. چنانکه در آن صحنه هولناک، جز صدای آهسته و خفیفی — مانند صدای قدمهای آرام که به سوی محشر برداشته میشود یا زمزمهای زیر لب — به گوش نمیرسد. همه در سکوت و خشوع، سر به زیر افکنده و در برابر عدل و قدرت الهی تسلیماند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه عظمت و هیبت روز قیامت را یادآور میشود و انسان را به آمادگی برای آن روز بزرگ فرا میخواند؛ روزی که همه در برابر خداوند یکسان و خاضعاند.
• نشان میدهد که در آن روز، هیچ پناهگاه و راه فراری جز رحمت الهی وجود ندارد؛ پس بهتر است در دنیا به سوی او بازگردیم و از گناهان توبه کنیم.
• خشوع صداها و سکوت مطلق در برابر خداوند، درس فروتنی و ادب در برابر پروردگار را به ما میآموزد و اینکه در این دنیا نیز باید با خضوع و خشوع با خداوند سخن بگوییم و در برابر اوامرش تسلیم باشیم.
• این آیه امیدواری میبخشد که خداوند رحمان، با وجود عظمت و جلالش، مهربان است و اگر بندگان با اخلاص به سوی او آیند، از رحمت واسعهاش بهرهمند خواهند شد.