سوره طه — آیه 52

معانی کلمات:

• عِلْمُهَا: دانش و آگاهی نسبت به آنچه آن اقوام و امتهای پیشین انجام دادهاند.
• فِي كِتَابٍ: در کتابی (لوح محفوظ) که همه چیز در آن ثبت و ضبط است.
• لَا يَضِلُّ: گمراه نمیشود و خطا نمیکند.
• وَلَا يَنسَى: و فراموش نمیکند.

تفسیر آیه:

موسی علیهالسلام در پاسخ به پرسش فرعون درباره سرنوشت و اعمال امتهای پیشین (مانند قوم نوح، عاد و ثمود) فرمود: دانش و آگاهی از آنچه آنها انجام دادهاند، نزد پروردگار من در کتابی (لوح محفوظ) ثبت و محفوظ است. من از جزئیات آن آگاه نیستم و علم آن مخصوص خداوند است. پروردگار من هرگز در علم و حکم خود دچار خطا و اشتباه نمیشود و هیچ چیزی از آنچه را که میداند فراموش نمیکند. او همه اعمال بندگان را دقیقاً میداند و در روز جزا، هیچ عمل کوچک یا بزرگی از دید او پنهان نمیماند و پاداش و کیفر هر کس را به عدالت خواهد داد.

فواید و پیامهای آیه:

• علم خداوند نامحدود و فراگیر است و هیچ چیزی از دانش او پنهان نیست؛ این مایه آرامش مؤمنان است که خداوند از همه اعمال و نیات آنان آگاه است.
• خداوند نه خطا میکند و نه فراموش میکند؛ بنابراین وعدههای او (مانند پاداش مؤمنان و کیفر ستمگران) قطعی و تخلفناپذیر است.
• ثبت اعمال در لوح محفوظ نشاندهنده عدالت الهی است که در روز قیامت، هیچ کس مورد ظلم قرار نمیگیرد و همه به جزای اعمال خود میرسند.
• مؤمن باید در برابر پرسشهای ناآگاهانه و لجوجانه، با آرامش و اعتماد به علم الهی پاسخ دهد و به خداوند توکل کند.