Toha surasi — Oyat 52

Kalimalarning ma'nolari:

• "Ilmuha" – ularning (o‘tgan avlodlarning) ilmi, ya'ni ularning ahvoli va qilmishlari haqidagi bilim.
• "Loyih mahfuz" – Alloh huzuridagi saqlanuvchi Kitob (Lavhul Mahfuz).
• "La yadillu" – adashmaydi, xato qilmaydi.
• "Wa la yansa" – unutmaydi.

Tafsir:

Muso alayhissalom Fir'avnning "O‘tgan avlodlarning holati qanday bo‘lgan?" degan savoliga javoban shunday dedilar: "Ularning ilmi, ya'ni ularning qilgan amallari va taqdirlari haqidagi to‘liq bilim faqatgina Robbimning huzurida, Lavhul Mahfuzda yozilgan holda saqlanmoqda. Menda esa bu haqda batafsil ma'lumot yo‘q. Robbim hech qachon adashmaydi, xato qilmaydi va hech narsani unutmaydi. Uning ilmi har narsani qamrab olgan, U zotning hukmi mutlaqo adolatli va aniqdir. U hech bir bandasining qilmishini e'tiborsiz qoldirmaydi, balki har bir narsani o‘z vaqtida va o‘lchovi bilan hisobga oladi."

Foydalar:

• Ushbu oyat bizga Alloh taoloning ilmi cheksiz ekanini va U zot hech narsani unutmasligini, xato qilmasligini o‘rgatadi. Bu esa mo'min qalbini sokinlik va ishonch bilan to‘ldiradi.
• Allohning huzurida har bir ish yozilgan ekanini bilish insonni mas'uliyatli bo‘lishga, gunohlardan saqlanishga va yaxshi amallarni ko‘paytirishga undaydi.
• Muso alayhissalomning bu javobi bizga o‘zimiz bilmagan narsalar haqida gapirmaslik, balki ilnni Allohga havola qilish odobini o‘rgatadi.
• Allohning adolati va hikmati har narsani qamrab olganini bilish, zulm va adolatsizliklarga qarshi sabr qilishga va Allohning hukmiga ishonishga yordam beradi.