Toha surasi — Oyat 77

Kalimalarning maʼnolari:

• أَسْرِ — kechasi yurmoq, kechasi yoʻlga chiqmoq.
• يَبَسًا — quruq, suvsiz va loysiz yer.
• دَرَكًا — yetib olish, quvib yetish.
• تَخْشَى — qoʻrqmoq, xavfsiramoq.

Tafsir:

Alloh taolo Muso alayhissalomga ilhom va vahiy orqali shunday buyurdi: "Bandalarim — Bani Isroil qavmini kechasi Misr yurtidan olib chiq, toki ularning ketishidan hech kim xabardor boʻlmasin. Soʻng asoyingni dengizga urib, ular uchun dengiz ichida quruq yoʻl och. Bu yoʻl shunday boʻlsinki, unda na suv boʻlsin, na loy — toza quruq zamin boʻlsin. Sen Firʼavn va uning askarlari seni quvib yetib olishidan qoʻrqma, shuningdek, dengizda gʻarq boʻlishdan ham xavfsira. Chunki Alloh seni ham, sendagilarni ham Oʻz panohida saqlaydi va ularni omon-omonlikda olib chiqadi."

Bu Allohning qudratining buyuk moʻjizasidir — dengiz ikkiga boʻlinib, Bani Isroil uchun quruq yoʻl paydo boʻldi va ular bexatar oʻtib oldilar. Alloh Musoga bu buyruqni berish bilan birga, unga xotirjamlik va ishonch ham ato etdi.

Foydalar va saboqlar:

• Alloh taolo oʻz bandalariga qiyin paytlarda ham najot yoʻlini koʻrsatadi va ularni hech qachon yolgʻiz qoldirmaydi. Muso alayhissalomning oldida dengiz toʻsiq boʻlib turgan bir paytda, Alloh unga quruq yoʻl ochib berdi. Bu moʻmin kishiga Allohga boʻlgan ishonchini mustahkamlash lozimligini oʻrgatadi.
• Allohning buyrugʻiga itoat qilgan kishi, zohiriy sabablar yetishmasa ham, Allohning yordamiga erishadi. Muso alayhissalomning asosiy vazifasi Allohning amriga boʻysunish edi, natija esa Allohning zimmasida edi.
• Qoʻrquv va xavotir insonni Allohning yordamidan umid uzishga olib kelmasligi kerak. Alloh Musoga ham "qoʻrqma" va "xavfsira" demasdan, unga ishonch bagʻishladi. Bu moʻminlarga har qanday vaziyatda Allohga tavakkal qilishni oʻrgatadi.
• Ushbu voqea Allohning oʻz paygʻambarlarini va ularga ergashgan bandalarini dushmanlaridan qanday qutqarishini koʻrsatadi. Bu moʻminlarga Allohning yordami har doim yaqin ekanligini eslatadi va ularni sabr-qanoatga chorlaydi.