سوره طہ — آيت 77

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• أَسْرِ: رات جو سفر ڪرڻ، يعني رات جي اونداهي ۾ لڪي روانو ٿيڻ.
• بِعِبَادِي: منهنجي ٻانهن سان، يعني بني اسرائيل سان.
• فَاضْرِبْ: پوءِ مار، يعني هڪڙو رستو بڻاءِ.
• يَبَسًا: سڪل، خشڪ، جنهن ۾ نه پاڻي هجي ۽ نه چيڪٽ.
• دَرَكًا: پڪڙڻ، وٽ رسڻ، يعني دشمن جو پٺيان لڳي اچي پڪڙڻ.
• تَخْشَىٰ: ڊڄڻ، خوف ڪرڻ.

2) تفسير:

الله تعاليٰ پنهنجي نبي موسيٰ عليہ السلام ڏانهن وحي موڪليو ته رات جي اونداهي ۾ منهنجي ٻانهن يعني بني اسرائيلن کي مصر مان وٺي نڪر، ته جيئن فرعون ۽ سندس لشڪر کي خبر نه پوي. ۽ جڏهن سمنڊ سامهون اچي، ته پنهنجي لٺ سان سمنڊ تي مار ۽ انهن لاءِ سمنڊ جي وچ ۾ هڪڙو سڪل رستو بڻاءِ، جنهن ۾ نه پاڻي هوندو ۽ نه چيڪٽ، ته جيئن توهان آرام سان گذري سگهو. ان رستي تي هلندي نه توکي فرعون ۽ سندس لشڪر جي پڪڙڻ جو ڪو خوف هوندو ۽ نه سمنڊ ۾ ٻڏڻ جو ڪو ڊپ هوندو، ڇاڪاڻ ته الله تعاليٰ تنهنجي حفاظت جو ذمو کنيو آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي نبي ۽ مؤمنن جي مدد ۽ حفاظت پاڻ ڪندو آهي، جيتوڻيڪ ظاهري سبب ڪيترا به ڪمزور ۽ ناممڪن لڳن.
• مشڪل ۽ خطرناڪ حالتن ۾ به الله تي ڀروسو رکڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته هو ئي سڀني مشڪلن جو حل آهي.
• الله جي حڪم جي اطاعت ۽ ان تي فوري عمل ڪرڻ ئي ڪاميابي جي راهه آهي.
• جڏهن انسان الله جي رستي ۾ قدم کڻندو آهي، ته الله تعاليٰ ان لاءِ اهڙا رستا کوليندو آهي جن جو تصور به نه ٿي سگهيو.
• دشمن جي طاقت ۽ سازشن کان نه ڊڄڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته الله تعاليٰ مؤمنن جو محافظ ۽ مددگار آهي.
• قرآن مجيد ۾ بيان ڪيل واقعا صرف تاريخي قصا نه آهن، پر انسانيت لاءِ هدايت ۽ نصيحت جا وڏا سبق آهن.