سوره انبیا — آیه 57

معانی کلمات:

• تَاللّهِ: سوگند به خداوند متعال.
• لَأَكِيدَنَّ: قطعاً نقشهای خواهم کشید و تدبیری خواهم کرد (برای شکستن بتها).
• أَصْنَامَكُم: بتهای شما که میپرستید.
• تُوَلُّوا مُدْبِرِینَ: روی برگردانید و پشت کنید (از جای بتها دور شوید).

تفسیر آیه:

حضرت ابراهیم علیهالسلام پس از آنکه قومش او را به جشن و عید خود دعوت کردند و از او خواستند همراهشان برود، در دل خود تصمیم گرفت که نقشهای برای نابودی بتها بکشد. او با سوگند به خداوند فرمود: «به خدا سوگند، من برای بتهای شما نقشهای خواهم کشید و آنها را درهم خواهم شکست؛ اما نه در حالی که شما حضور دارید، بلکه بعد از آنکه شما به سوی جشن و عید خود روی گردانیدید و از کنار بتها دور شدید.» او این سخن را آهسته و به گونهای گفت که قومش نشنیدند، تا نقشهاش محفوظ بماند و بتواند بتها را در غیاب آنها نابود کند. این بیان نشاندهنده هوشمندی و شجاعت ابراهیم در مبارزه با شرک و بتپرستی بود؛ او میخواست با این کار، بطلان بتها را عملاً به قوم خود ثابت کند.

فواید و پیامهای آیه:

1. اخلاص و شجاعت در راه حق: ابراهیم علیهالسلام با وجود تنهایی، با شجاعت تمام در برابر بتپرستی ایستاد و برای نابودی باطل نقشه کشید. این به ما میآموزد که برای دفاع از حق و مبارزه با باطل، نباید از اقلیت بودن ترسید.
2. استفاده از تدبیر و حکمت: مبارزه با باطل تنها با شعار ممکن نیست؛ بلکه نیازمند برنامهریزی هوشمندانه و استفاده از فرصتهاست. ابراهیم با تدبیر، زمان غیاب مشرکان را برای اقدام خود انتخاب کرد.
3. توکل بر خدا: سوگند ابراهیم به خداوند نشان میدهد که او در تمام مراحل کار خود بر خدا توکل داشت و یقین داشت که خداوند او را یاری خواهد کرد.
4. بطلان بتپرستی: این آیه به زیبایی نشان میدهد که بتها هیچ قدرتی ندارند و حتی نمیتوانند از خود دفاع کنند؛ بنابراین شایسته پرستش نیستند و تنها خداوند است که سزاوار عبادت است.