سوره انبیا — آیه 56

معانی کلمات:

• فَطَرَهُنَّ: آنها را آفرید و پدید آورد؛ آفرینشی بدون نمونه و الگوی پیشین.
• مِنَ الشَّاهِدِینَ: از گواهان و کسانی که بر حقیقت چیزی گواهی میدهند.

تفسیر آیه:

حضرت ابراهیم علیهالسلام در پاسخ به قومش که او را به شوخی و بازی متهم کرده بودند، با جدیت و قاطعیت فرمود: «بلکه پروردگار شما، پروردگار آسمانها و زمین است؛ همان که آنها را آفریده و پدید آورده است.» او تأکید کرد که خدای حقیقی، آفرینندهای است که تمام هستی را بدون نمونه و الگوی قبلی خلق کرده و تدبیر همه امور در دست اوست. سپس برای اثبات سخن خود فرمود: «و من بر این حقیقت از گواهان هستم.» یعنی من با یقین و اطمینان کامل، شهادت میدهم که او یگانه پروردگار و آفریدگار جهان است و هیچ یک از این بتها که شما میپرستید، سهمی در آفرینش و ربوبیت ندارند. ابراهیم با این بیان، توحید را در برابر شرک قرار داد و نشان داد که عبادت مخلوقات و بتها در حالی که خالق هستی را رها کردهاند، کاری باطل و بیاساس است.

فواید و پیامهای آیه:

• خداشناسی و توحید، پایه و اساس دعوت همه پیامبران است و ابراهیم علیهالسلام با شجاعت و صراحت، این حقیقت را در برابر قوم بتپرست بیان کرد.
• آفرینش آسمانها و زمین بدون الگوی قبلی، نشانه قدرت بیپایان خداوند است و انسان را به تفکر در عظمت خالق دعوت میکند.
• مؤمن باید با یقین و آگاهی، شهادت به حقانیت توحید دهد و در برابر باطل، قاطعانه و بدون ترس ایستادگی کند.
• عبادت و بندگی تنها شایسته کسی است که خالق و مدبر جهان است و هیچ مخلوقی، هرچند بزرگ، سزاوار پرستش نیست.