Həcc surəsi — Ayə 22

Kəlmələrin mənaları:

• ğəmm (غَمّ): qəm, kədər, dərin iztirab və sıxıntı.
• ə’idū (أُعِيدُوا): geri qaytarıldılar, yenidən ora atıldılar.
• həriq (الْحَرِيق): yandırıb-yaxan, bədəni tamamilə məhv edən şiddətli atəş.

Təfsir:

Bu ayə, Rəbbinin əzabına düçar olmuş kafirlərin vəziyyətini təsvir edir. Onlar Cəhənnəm odunun içində o qədər dərin qəm və sıxıntı içindədirlər ki, hər dəfə bu dözülməz əzabdan qurtulmaq üçün oddan çıxmağa çalışarlar. Lakin hər dəfə mələklər tərəfindən geri qaytarılıb yenidən atəşin ən şiddətli yerinə atılarlar. Onlara istehza və tənbeh ilə deyilər: "Dadın bu yandırıb-yaxan əzabı!" Bu, onların ümidlərini tamamilə qıraraq əzablarını daha da artıran bir haldır.

Bu ayədə Allah-təala kafirlərin axirətdəki acınacaqlı sonunu açıqlayır. Onlar dünyada haqqı inkar edib özlərini azğınlığa qərq etdilər, indi isə hər an əzab içində çırpınır, heç bir çıxış yolu tapa bilmirlər. Bu, Allahın ədalətinin təcəllisidir – kimsə dünyada yalnız batilə uyub haqdan üz döndərsə, axirətdə bu cür məhrumiyyətlə qarşılaşar.

Ey insan! Bu ayə bizə xatırladır ki, Allahın əzabı çox şiddətlidir və heç kəs Ondan qaça bilməz. Lakin Allahın rəhməti də sonsuzdur. Bu dünyada hələ tövbə qapısı açıqdır. Gəlin, bu atəşdən qaçaraq Rəbbimizin rəhmətinə sığınaq, Onun buyurduqlarına əməl edək ki, o gün bu əzabdan uzaq olaq. Quran bizə xəbərdarlıq edir ki, biz doğru yolu tutub əbədi xoşbəxtliyə qovuşaq. Allahın rəhməti, Ona iman gətirib yaxşı əməllər edənlərə yaxındır. Bu dünya imtahan yeridir; gəlin, bu imtahandan uğurla çıxaq və o əzablı gündən qorunmaq üçün Allahın ipindən yapışaq!