Haj surasi — Oyat 22

Kalimalarning maʼnolari:

• G‘amm: qattiq qayg‘u, iztirob va azob.
• Al-Hariq: o‘ta qizigan, kuydiruvchi olov azobi.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo do‘zax ahli azobining eng og‘ir holatlaridan birini bayon qilmoqda. Ular do‘zaxda shunday qattiq azob va iztirob ichida bo‘ladilarki, bu azob ularning butun vujudlarini qamrab oladi. Har gal ular shu g‘am-alam va azobning og‘irligidan qutulish uchun do‘zaxdan chiqishga urinishsa, darhol yana uning ichiga qaytariladilar. Ular butunlay do‘zaxdan ajralib chiqib keta olmaydilar, balki azobning eng og‘ir joyiga qaytariladilar. Shunda ularga: "Endi kuydiruvchi olov azobini totib ko‘ringlar!" — deyiladi. Bu ularning umidsizliklari va azoblarini yanada kuchaytiradigan holatdir. Ular har safar najot umidida chiqishga harakat qilsalar, bu umid barbod bo‘ladi va azob yana ham ziyoda bo‘ladi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Gunohning oqibati og‘ir — Bu oyat insonni gunohlardan saqlanishga va Allohning rahmatiga erishish yo‘lini izlashga chorlaydi. Do‘zax azobining bu darajada og‘irligi gunohning naqadar xavfli ekanini ko‘rsatadi.
2. Tavba eshigi ochiq — Hali bu dunyoda ekanmiz, Alloh taolo bizga tavba qilish imkonini bergan. Do‘zax azobidan qutulishning yagona yo‘li — bu dunyoda Allohga itoat qilish va gunohlardan qaytishdir.
3. Allohning adolati — Bu oyat Allohning adolatini ko‘rsatadi: har bir kishi qilgan amaliga yarasha jazolanadi. Kimki bu dunyoda Allohning buyruqlariga bo‘ysunmasa, oxiratda shunday azobga duchor bo‘ladi.
4. Rahmatni qadrlash — Alloh taoloning bu dunyoda bizga bergan ne’matlari, ayniqsa Islom dinini tanitgani uchun shukr qilishimiz lozim. Bu oyat mo‘minlarni Allohning rahmatiga shukrona qilishga va Uning yo‘lida sobit qolishga undaydi.