سوره حج — آیه 74

معانی کلمات:

• ما قدروا الله حق قدره: یعنی خداوند را آنگونه که شایسته اوست، تعظیم و بزرگداشت نکردند و او را به درستی نشناختند.
• قوی: توانایی که بر هر کاری قادر است و هیچ چیز از حیطه قدرت او خارج نیست.
• عزیز: شکستناپذیری که هیچ کس بر او چیره نمیشود و همه در برابر او خاضع و ذلیلاند.

تفسیر آیه:

این آیه شریفه، مشرکان را به خاطر ناسپاسی و جهلشان سرزنش میکند؛ زیرا آنان خداوند متعال را آنگونه که سزاوار عظمت اوست، بزرگ نداشتند و به جای پرستش او، به سراغ بتها و مخلوقات ضعیف رفتند. آنان با این کار، در حقیقت خداوند را نشناختند و او را به درستی وصف نکردند؛ چرا که اگر او را به راستی میشناختند، هرگز برای او شریک قرار نمیدادند.

خداوند متعال در ادامه، صفات والای خود را بیان میکند تا بندگانش او را به درستی بشناسند: او قوی است؛ یعنی قدرتش بینهایت است و آفرینش آسمانها و زمین و هر آنچه در آنهاست، نشانهای از این قدرت بیکران است. او عزیز است؛ یعنی شکستناپذیر و غالب بر همه چیز است و هیچ موجودی یارای مقابله با او را ندارد. در مقابل، معبودان مشرکان، بتهایی هستند که نه قدرتی دارند، نه یاری میتوانند کنند و نه حتی توانایی آفریدن یک موجود کوچک را دارند. این مقایسه، نشان میدهد که مشرکان در شناخت خداوند و در انتخاب معبود خود، دچار چه اشتباه بزرگ و گمراهی عمیقی شدهاند.

فواید و پیامهای آیه:

1. شناخت صحیح خداوند، اساس عبادت است: اگر انسان خدا را به درستی بشناسد و عظمت و قدرت او را درک کند، هرگز به سراغ معبودان دروغین نمیرود و تنها او را میپرستد.
2. توحید، نشانه تعظیم واقعی خداوند است: بزرگداشت حقیقی خداوند، در گرو یکتاپرستی و پرهیز از هرگونه شرک است؛ چرا که شرک، توهین به عظمت و قدرت بینهایت اوست.
3. قدرت و عزت، تنها از آنِ خداست: این آیه به ما میآموزد که تکیهگاه واقعی در زندگی، تنها خداوند قوی و عزیز است و هر کس به او تکیه کند، هرگز شکست نمیخورد و ذلیل نمیشود.
4. امیدواری به خداوند: با دانستن اینکه خداوند قوی و عزیز است، مؤمن در سختیها ناامید نمیشود و میداند که خداوند یاریدهنده اوست و هیچ قدرتی در برابر او توان ایستادگی ندارد.