سوره حج — آيت 74

1) لفظن جي معنيٰ:

• مَا قَدَرُوا: نه مڃيائون، نه ڄاتائون، نه وڏائي ڪيائون.
• حَقَّ قَدْرِهِ: سندس شان جيترو حق آهي، اوتري قدر ۽ عظمت.
• لَقَوِيٌّ: يقيناً تمام طاقتور، سگهاري.
• عَزِيزٌ: غالب، زبردست، جنهن کي ڪير به مغلوب نه ڪري سگهي.

2) آيت جي تفسير:

هيءَ آيت ٻڌائي ٿي ته مشرڪن الله تعاليٰ جي عظمت ۽ وڏائي کي اوتري طرح نه سڃاتو ۽ نه مڃيو، جيترو سندس شان جو حق هو. انهن الله سان گڏ ٻين کي شريڪ بڻايو ۽ مورتيون پوڄيون، جيڪي پاڻ ڪجهه به پيدا نه ٿيون ڪري سگهن. حالانڪه الله ئي اهڙو سگهاري ۽ غالب آهي، جنهن پنهنجي قدرت سان آسمان، زمين ۽ انهن جي وچ ۾ موجود سڀ ڪجهه پيدا ڪيو. سندس طاقت ايتري آهي جو ڪا به شيءِ سندس مقابلي ۾ نه ٿي بيهي سگهي، ۽ سندس غلبي اڳيان ڪو به زور نه ٿو هلي سگهي. ان جي ابتڙ مشرڪن جون مورتيون ۽ بت نهايت ئي بيوس، ڪمزور ۽ عاجز آهن، اهي نه ڪجهه پيدا ڪري سگهن ٿيون ۽ نه ڪنهن جي ڪا مدد ڪري سگهن ٿيون. تنهنڪري اهو ئي سچو ۽ حقيقي معبود آهي، جنهن جي عبادت ۽ وڏائي ڪرڻ گهرجي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ جي عظمت ۽ قدرت کي سڃاڻڻ ۽ مڃڻ هر مسلمان لاءِ بنيادي ڳالهه آهي.
• شرڪ کان پرهيز ڪرڻ ضروري آهي، ڇاڪاڻ ته شرڪ الله جي عظمت کي نه مڃڻ جي برابر آهي.
• الله تعاليٰ جو ”قوي“ ۽ ”عزيز“ هجڻ اسان کي اهو سبق ڏئي ٿو ته هو ئي سڀني جو سهارو ۽ مددگار آهي، ان ڪري رڳو ان ئي تي ڀروسو ڪرڻ گهرجي.
• بت ۽ مورتيون ۽ ٻيا سمورا ڪوڙا معبود بيوس ۽ بيڪار آهن، انهن کان ڪا به اميد رکڻ مناسب نه آهي.
• هيءَ آيت اسان کي الله جي وحدانيت ۽ سندس سچي عبادت ڏانهن راغب ڪري ٿي، ۽ ٻڌائي ٿي ته سچو دين ئي اسلام آهي، جيڪو الله جي عظمت ۽ سندس قدرت جو اقرار ڪرڻ سيکاريندو آهي.