Mo'minun surasi — Oyat 117

Kalimalarning ma'nolari:

• Yad'u: chaqiradi, ibodat qiladi.
• Ilohan ahar: boshqa iloh (xudo).
• Burhon: dalil, hujjat.
• Hisab: hisob-kitob, jazo.
• Yuflih: najot topadi, muvaffaqiyatga erishadi.

Tafsir:

Kim Alloh bilan birga boshqa biror narsani yoki shaxsni iloh deb atab, unga ibodat qilsa — holbuki uning bu da'vosiga hech qanday dalil va hujjat bo'lmasa — uning hisob-kitobi faqat Robbining huzuridadir. Ya'ni, uning bu yomon amali uchun jazo berish faqat Allohning ixtiyoridadir. Alloh taolo bandalarining barcha amallarini biladi va ularni adolat bilan hisobga oladi. Bu yerda "dalil yo'qligi" zikr qilinishi bilan haqiqat bayon qilinmoqda: Allohdan boshqa har qanday ma'budning iloh ekanligiga hech qanday dalil yo'q. Chunki yagona iloh — Allohdir. Uning sherigi yo'q. Oxir-oqibatda, kofirlar — ya'ni Allohga shirk keltirganlar — na o'zlarining xohish-istaklariga erishadilar, na qo'rqinchli azobdan najot topadilar. Ularning barcha urinishlari behuda ketadi va ular ziyon ko'ruvchilardan bo'ladilar.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Alloh taolo o'z bandalariga nihoyatda rahmli va mehribondir. U zot insonlarni yolg'on xudolarga ibodat qilishdan qaytarib, ularni to'g'ri yo'lga — yagona Allohga ibodat qilishga chorlamoqda. Bu Uning bandalariga bo'lgan cheksiz rahmatidir.
2. Har qanday ishda dalil va hujjatga amal qilish kerak. Aql va vijdon ham, payg'ambarlar keltirgan dalillar ham yagona Allohdan boshqa hech kimga ibodat qilishni ma'qullamaydi.
3. Kofirlarning oxir-oqibatda mag'lub bo'lishi va muvaffaqiyatsizlikka uchrashi muqarrardir. Bu esa mo'minlarga sabr va bardosh berishni, o'z e'tiqodlarida sobit qolishni o'rgatadi.
4. Inson o'z amallarining natijasini albatta ko'radi. Bu dunyoda bo'lmasa ham, oxiratda har bir amalning hisob-kitobi bo'ladi. Shuning uchun har bir inson o'z amallarini yaxshilashga intilishi kerak.