Аль-Муминун сүрөсү — Аят 42

1. Сөздөрдүн мааниси:

• ثُمَّ — андан кийин, ошондон соң.
• أَنشَأْنَا — жараттык, пайда кылдык, ортого чыгардык.
• مِن بَعْدِهِمْ — алардан кийин, алардын артынан.
• قُرُونًا — муундар, коомдор, элдер (жекелиги "карн" — бир доордо жашаган адамдар).
• آخَرِينَ — башкалар, дагы башкалары.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта мурунку каапыр элдерди жок кылгандан кийин алардын ордуна башка муундарды, башка элдерди жаратканын билдирүүдө. Буга чейинки аяттарда Нухтун (алейхи салам) эли жана алардан кийинки жалганга чыгарган коомдор тууралуу айтылган. Эми мында Аллах аларды жок кылгандан кийин жаңы элдерди — Луттун, Шуайбдын, Юнустун, Салихтин элдерин сыяктуу башка коомдорду ортого чыгарганын кабарлайт.

Бул аят Аллахтын кудуретинин жана хикметинен бир көрүнүшү: бир эл жок болсо, анын ордуна башка эл келет. Аллах адамзаттын тарыхын улантып, ар бир муунга өз пайгамбарын жиберип, аларды туура жолго чакырган. Ар бир жаңы муун өзүнөн мурункулардын тагдырынан сабак алышы керек эле, бирок көпчүлүгү ошол эле каталарды кайталашкан.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын кудурети чексиз: Ал каалаган убакта элдерди жок кылып, ордуна жаңыларын жарата алат. Бул Анын бийлигинин жана күчүнүн далили.
• Тарых сабак: Мурунку элдердин жок болушу биз үчүн эскертүү. Аллахка каапырлык кылган коомдордун акыбети кандай болгонун ойлонуп, андан сабак алуубуз керек.
• Аллахтын адилеттиги жана ырайымы: Ал ар бир муунга пайгамбар жиберип, аларга туура жолду көрсөткөн. Бул Анын пенделерине болгон ырайымынын белгиси.
• Исламдын уландысы: Ар бир муунда Аллах тарабынан жиберилген чакыруу улантылып келген. Биз да ошол чакырууну улантуучуларбыз жана ага жооп берүү — биздин милдет.
• Өмүрдүн убактылуулугу: Элдер да, муундар да келип-кетүүчү. Туруктуу нерсе — Аллахка болгон ишеним жана жакшы амалдар.