سوره مؤمنون — آیه 56

معانی کلمات:

• نُسَارِعُ: شتاب میکنیم، به سرعت عطا میکنیم.
• الْخَیْرَاتِ: نیکیها، خیرها و نعمتهای دنیوی مانند مال و فرزند.
• لَا یَشْعُرُونَ: احساس نمیکنند، درک نمیکنند.

تفسیر آیه:

این آیه ادامه پاسخ به پندار نادرست کافران است که گمان میکنند فراوانی اموال و فرزندان در دنیا نشانه محبوبیت آنان نزد خدا و شایستگی ایشان است. خداوند این پندار را باطل میشمارد و میفرماید: ما برای آنان در خیرات و نعمتهای دنیوی شتاب نمیکنیم تا خیری برایشان فراهم کنیم، بلکه این عطاها وسیله آزمایش و استدراج (امهال و مهلت دادن) آنان است. به این معنا که هرچه بیشتر در نعمت غرق شوند، بیشتر به گناه و سرکشی خود ادامه دهند و در نتیجه عذاب و مجازاتشان شدیدتر شود. اما اینان به سبب نادانی و غفلت، این حقیقت را درک نمیکنند و گمان میکنند این نعمتها نشانه رضایت خداوند از آنان است. در حالی که این بخششها در واقع مهلتی برای آنان است تا بر گناهان خود بیفزایند و در نهایت گرفتار عذابی دردناک شوند.

فواید و پیامهای آیه:

• نعمتهای دنیوی هرگز معیار محبت و خشنودی خداوند نسبت به بندگان نیست؛ چه بسا انسانهایی که در اوج نعمتاند اما در حقیقت از خدا دورند و گرفتار خشم اویند.
• مهلت دادن خداوند به گناهکاران و فراهم کردن امکانات برای آنان، نشانه رحمت نیست، بلکه فرصتی برای بازگشت است؛ اگر از آن استفاده نکنند، این مهلت به استدراج و گرفتاری بزرگتری تبدیل میشود.
• مؤمن باید همواره مراقب باشد که فریب ظواهر دنیا را نخورد و نعمتها را وسیلهای برای شکرگزاری و اطاعت بیشتر قرار دهد، نه مایه غرور و سرکشی.
• این آیه به انسان میآموزد که حقیقتبینی و درک درست از سنتهای الهی، او را از پندارهای باطل و غرور نجات میدهد و به راه راست هدایت میکند.