Mo'minun surasi — Oyat 7

Kalimalarning ma'nolari:

• Ibtag'a: talab qildi, izladi.
• Varoo'a: orqasida, boshqa narsani.
• Al-'ādūn: haddan oshuvchilar, chegaradan chiqib ketuvchilar.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda mo'minlarning iffatli bo'lishlari va shahvoniy ehtiyojlarini faqat halol yo'llar bilan qondirishlari haqida so'z yuritmoqda. Oldingi oyatlarda zikr qilinganidek, mo'minlar o'z farjlarini (avratlarini) faqat o'z xotinlari va qo'l ostidagi cho'rilari (kanizaklari)dan tashqari barchadan saqlaydilar. Chunki ular (xotinlar va cho'rilar) ularga halol qilingan.

Endi esa Alloh taolo shunday deydi: Kim shu ikki toifadan (xotin va cho'rilardan) boshqa narsani talab qilsa, ya'ni zino qilishni, begona ayollar bilan aloqa o'rnatishni yoki harom yo'llar bilan shahvatini qondirishni istasa, ana o'shalar haddan oshuvchilardir. Ular Allohning halol qilgan chegarasidan chiqib, haromga qo'l urganlardir. Bunday kishilar o'zlarini Allohning azobiga va g'azabiga duchor qilgan bo'ladilar.

Bu oyatda Alloh taolo mo'minlarning eng go'zal fazilatlaridan biri — iffat va poklikni ta'kidlab, ularning shahvoniy mayllarini faqat Alloh ruxsat bergan doirada qondirishlarini maqtaydi. Kim bu doiradan chiqsa, u zolim va haddan oshuvchi hisoblanadi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Islom dini insonning tabiiy ehtiyojlarini inkor etmaydi, balki ularni halol yo'llar bilan qondirishga o'rgatadi. Bu din inson fitratiga mos keladi.
2. Alloh taolo bandalariga rahm qilib, halol-harom chegaralarini aniq belgilab bergan. Bu chegaralarga rioya qilish insonni dunyo va oxiratda baxtiyor qiladi.
3. Iffat va poklik — mo'minlarning eng oliy fazilatlaridan biri bo'lib, bu fazilat insonni jamiyatda hurmatli va obro'li qiladi.
4. Harom yo'llardan saqlanish insonni Allohning azobidan va jamiyatdagi turli illatlardan (fahsh, buzuqlik, kasalliklar) himoya qiladi.
5. Islomda oila mustahkamligi va pok nasl yetishtirishga katta e'tibor berilgan. Halol yo'l bilan oila qurish va nasl qoldirish — Allohning buyrug'i va Payg'ambarimizning sunnatidir.