سوره مؤمنون — آيت 7

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• ابْتَغَىٰ: طلب ڪيو، گھريو، چاهيو.
• وَرَاءَ ذَٰلِكَ: ان کان سواءِ، ان کان اڳتي وڌي، يعني ان جي مقرر حد کان ٻاهر.
• الْعَادُونَ: حد کان گذرڻ وارا، ظلم ڪندڙ، الله جي مقرر ڪيل حدن کي ٽوڙيندڙ.

2) آيت جي تفسير:

هن آيت ۾ الله تعاليٰ پنهنجي بندن کي ٻڌائي ٿو ته مرد لاءِ حلال ۽ جائز رشتا صرف ٻه آهن: پنهنجي زال ۽ پنهنجي ملڪيت ۾ آيل ٻانهي (ٻانهي جي صورت ۾ جيڪا ان وقت جائز هئي). ان کان پوءِ جيڪو به شخص ان کان سواءِ ڪنهن ٻئي طريقي سان پنهنجي خواهش پوري ڪرڻ جو ارادو ڪري ٿو ۽ حلال کي ڇڏي حرام ڏانهن وڌي ٿو، ته اهڙا ماڻهو الله جي حدن کي ٽوڙيندڙ ۽ حد کان گذرڻ وارا آهن. اهي پنهنجي خواهش جي پيروي ۾ الله جي مقرر ڪيل حدن کي لتاڙيندا آهن ۽ پاڻ کي الله جي عذاب ۽ ناراضگي جو حقدار بڻائيندا آهن. يعني اهڙو شخص نه رڳو گناهه جو مرتڪب ٿئي ٿو، پر هو الله جي حڪم جي خلاف بغاوت ڪندي پنهنجي لاءِ نقصان جو رستو اختيار ڪري ٿو.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ انسانن لاءِ حلال ۽ پاڪ رستو مقرر ڪيو آهي، جنهن ۾ انسان جي عزت، عفت ۽ پاڪدامني محفوظ رهي ٿي.
• شادي ۽ حلال رشتو انسان جي فطري خواهش کي پورو ڪرڻ جو بهترين ۽ الله جو پسنديده طريقو آهي.
• حرام ڪمن کان پرهيز ڪرڻ ۽ الله جي حدن ۾ رهڻ ئي سچي ڪاميابي ۽ سڪون جو ذريعو آهي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته زندگيءَ ۾ هر ڪم لاءِ الله جي مقرر ڪيل حدن جو خيال رکڻ گهرجي، ته جيئن اسان حد کان گذرڻ وارن ۾ شامل نه ٿيون.
• قرآن مجيد انسان کي صرف حڪم ڏيڻ بدران ان جي فطرت ۽ ضرورت کي به نظر ۾ رکندي حلال ۽ آسان رستو ڏيکاري ٿو، جيڪو الله جي رحمت ۽ حڪمت جو عڪاس آهي.