Аль-Муминун сүрәсе — Аять 84

Сүзләрнең мәгънәләре:

• لِمَنِ الْأَرْضُ — Җир кемнеке?
• وَمَن فِيهَا — һәм Җирдәгеләр (кешеләр, хайваннар, барлык мәхлукатлар) кемнеке?
• إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ — әгәр сез белә торган булсагыз (ягъни белемгә ия булсагыз).

Аять тәфсире:

Әй, Мөхәммәд галәйһиссәләм! Бит ул көферләргә әйт: «Әгәр сез белемгә ия булсагыз, әйтегезче: бу Җир һәм андагы барлык мәхлукатлар — кешеләр, хайваннар, үсемлекләр, җанлы һәм җансыз нәрсәләр — кемнеке?» Бу сорау аларның үз акыллары белән дә раслаган хакыйкатьне искә төшерү өчен бирелә. Чөнки алар, Җирне һәм андагыларны Аллаһ тудырганлыгын беләләр, ләкин моны инкяр итәргә тырышалар. Бу сорау аларны үзләренең эчке иманнарына мөрәҗәгать итәргә мәҗбүр итә, чөнки аларның күңелләрендә Аллаһның барлыгы һәм берлеге табигый рәвештә салынган. Әгәр алар чыннан да беләләр икән, Җирнең һәм андагыларның Аллаһы тәгаләнеке икәнен танырга тиешләр. Бу — аларның мәҗүсилек һәм ширек гадәтләренә каршы килә торган ачык дәлил.

Аятьтән алынган файдалар:

• Бу аять Аллаһның барлыгын һәм берлеген исбатлый, Җирдәге барлык нәрсәләр Аның милке икәнен күрсәтә.
• Мөшрикләрнең үз акыллары белән дә раслаган хакыйкатьне инкяр итүләре — аларның хаксызлыгын һәм каты күңеллелеген күрсәтә.
• Бу аять кешеләрне тирән уйланырга һәм тирә-юньдәге мәхлукатларга карап, аларны тудыручының Бөеклеген танырга өнди.
• Моннан безгә гыйбрәт: кеше үзенең белемен Аллаһны тану һәм Аңа итагать итү юлында кулланырга тиеш, ә белемне инкяр итү һәм караңгылыкта калу — хакыйкатьтән читкә китү.