سوره مؤمنون — آيت 84

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت

• قُل: چؤ، فرمايو.
• لِّمَنِ: ڪنهن جو آهي؟ ڪنهن جي ملڪيت آهي؟
• الْأَرْضُ: زمين.
• وَمَن فِيهَا: ۽ جيڪي به زمين ۾ آهن (سڀ مخلوق).
• إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ: جيڪڏهن توهان ڄاڻو ٿا (يعني جيڪڏهن توهان وٽ علم آهي ته ٻڌايو).

2) آيت جي تفسير

اي نبي! انهن ماڻهن کي جواب ڏيندي چؤ ته ٻڌايو ته هي زمين ۽ ان ۾ رهندڙ سڀ مخلوق ڪنهن جي ملڪيت آهي؟ جيڪڏهن توهان وٽ واقعي علم آهي ته ان جو صحيح جواب ڏيو. اهي ماڻهو جيڪي آخرت کي ڪوڙ سمجهن ٿا ۽ بعث بعد الموت کان انڪار ڪن ٿا، انهن کي اهو سوچڻ گهرجي ته جنهن الله تعاليٰ هيءَ عظيم زمين ۽ ان ۾ موجود هر شيءِ پيدا ڪئي آهي، ڇا اهو الله انهن کي ٻيهر زندهه ڪرڻ تي قادر نه آهي؟ يقيناً اهو ان تي پوري طرح قادر آهي. هي سوال انهن کي سمجهاڻ لاءِ آهي ته هو پنهنجي ئي زبان سان اقرار ڪن ته زمين ۽ ان جي سڀني مخلوقات جو پيدا ڪرڻ وارو ۽ مالڪ الله ئي آهي، ۽ جڏهن اهو مڃين ٿا ته پوءِ اهي ٻيهر زندهه ٿيڻ ۽ حساب ڪتاب کي ڇو نٿا مڃين؟

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا

• الله تعاليٰ ئي هن زمين ۽ ان ۾ موجود سڀني شين جو پيدا ڪرڻ وارو ۽ مالڪ آهي، اهو ئي سڀني جو پالڻهار آهي.
• جيڪو الله هيءَ وڏي زمين ۽ ان جي بيشمار مخلوق پيدا ڪري سگهيو، اهو يقيناً ماڻهن کي مرڻ کان پوءِ ٻيهر زندهه ڪرڻ تي به قادر آهي.
• قرآن مجيد ماڻهن کي سندن عقل ۽ فطرت کي جاڳائيندي اهڙا سوال ڪري سوچڻ تي آماده ڪري ٿو، ته جيئن هو پاڻ ئي حق تي پهچي وڃن.
• آخرت تي ايمان آڻڻ ۽ ان جي حساب ڪتاب جي تياري ڪرڻ هر انسان لاءِ ضروري آهي.
• الله جي قدرت ۽ وحدانيت تي غور ڪرڻ انسان کي ايمان ۽ يقين جي راهه تي مضبوط بڻائي ٿو.