Аль-Муминун сүрөсү — Аят 84

1. Керектүү сөздөрдүн мааниси:

— «قُل»: айткын, жооп бергин.

— «لِّمَنِ الْأَرْضُ»: жер кимге таандык, кимдин менчигинде?

— «وَمَن فِيهَا»: жана андагы бардык жандуулар, макулуктар кимге таандык?

— «إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ»: эгер силер билсеңер, эгер силерде илим болсо.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, Мухаммад (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун), сен кайра тирилүүнү жокко чыгарган, Аллахты танып-билүүдөн баш тарткан адамдарга кайрылып айткын: «Айтып бергилечи, бул жер жана анын үстүндөгү бардык жандуулар, адамдар, жаныбарлар, өсүмдүктөр — мунун баары кимге таандык? Ким аларды жараткан, ким аларды башкарып турат? Эгер силер чындап билсеңер жана акылыңарды иштетсеңер, буга жооп беришер элеңер». Бул суроо аларды ойлонууга, өздөрүнүн жообун өз ооздору менен айтууга түрткү берүү үчүн берилген. Анткени алар жердин жана андагынын баарын Аллах жаратканын жакшы билишчү. Эгер жаратуу жана ээлик кылуу Аллахка таандык болсо, анда кайра тирилтүү да Ага оңой экенин түшүнүшү керек эле. Бирок алар акыйкатты моюнга албай, өжөрлүк кылышты.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

— Бул аят адамды ой жүгүртүүгө, айлана-чөйрөдөгү нерселердин ээсин таанууга чакырат. Жердин жана андагынын баары Аллахтын менчиги экенин түшүнүү — ыймандын негизи.

— Аллах Таала адамдарга акылын иштетип, өздөрүнүн ою менен акыйкатты табууга мүмкүнчүлүк берет. Бул — исламдын илимге жана ой жүгүртүүгө берген баасынын далили.

— Жаратуучуну таануу адамдын жүрөгүнө тынчтык жана жоопкерчилик сезимин берет. Анткени биз өзүбүзгө ээ эмеспиз, биз Аллахтын менчигибиз жана Ага кайтабыз.

— Бул аят аркылуу биз Аллахтын кудурети чексиз экенин, Ага эч нерсе кыйын эмес экенин билебиз. Ошондуктан кайра тирилүүнү жокко чыгаруу — акылсыздык.

— Ислам дини адамды акыйкатты издөөгө, жаратылыштын сырларын түшүнүүгө, Аллахтын жараткандарындагы хикметтерди көрүүгө үндөйт. Бул дин — акыл жана жүрөк үчүн эң туура жол.