Furqon surasi — Oyat 67

Kalimalarning ma'nolari:

• يُسْرِفُوا – haddan oshmoq, isrof qilmoq.
• يَقْتُرُوا – tanglik qilmoq, qattiq qo'llik qilmoq, xasislik qilmoq.
• قَوَامًا – o'rtacha, adolatli, ikkala holat o'rtasidagi me'yor.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo mo'min bandalarining yana bir go'zal xislatini bayon qilmoqda. Ular nafaqa qilganda, ya'ni o'z mol-mulkidan sarf qilganda isrofgarchilikka yo'l qo'ymaydilar. Isrofgarchilik – bu ehtiyojdan ortiqcha sarf qilish, molni behuda sovurishdir. Shuningdek, ular o'zlariga va qaramog'idagilarga nisbatan qattiq qo'llik ham qilmaydilar, ya'ni zaruriy ehtiyojlarni ham bermasdan tanglikka solib qo'ymaydilar. Balki ularning nafaqalari ana shu ikki narsa – isrof va xasislik o'rtasida adolatli, o'rtacha bir holatda bo'ladi. Ular na haddan tashqari ko'p sarflab, molni zoe qiladilar, na yetarli darajada sarf qilmay, o'zlarini va oilalarini qiyinchilikka soladilar. Bu – Islom iqtisodiyotining asosiy tamoyillaridan biri bo'lib, mo'min kishining har bir ishida me'yor va adolatni saqlashiga dalolatdir.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi go'zal saboqlarni olamiz:

1. Islom dini har bir ishda, hatto xayrli ish va nafaqada ham me'yorni saqlashni buyuradi. Bu esa musulmon kishining hayotini barkamol va muvozanatli qiladi.
2. Isrof qilish ham, xasislik qilish ham yomon xulqdir. Alloh taolo bandalarini har ikkala yomon xulqdan saqlanib, o'rtacha yo'lni tutishga chorlaydi. Bu esa insonning mol-dunyosiga baraka keltiradi.
3. Mo'min kishi o'z molini Alloh yo'lida sarflashda ham, oilasi va qarindoshlariga nafaqa berishda ham adolatli bo'lishi, ehtiyojmandlarni ham unutmasligi lozim. Bu xislat jamiyatda o'zaro mehr-oqibat va hamjihatlikni mustahkamlaydi.
4. Ushbu oyat musulmonlarga iqtisodiy jihatdan ham o'rnak bo'lib, ularni isrofgarchilikdan saqlanib, tejamkor va rejali bo'lishga undaydi. Bu esa ularning dunyo va oxirat saodatiga erishishiga sabab bo'ladi.