سوره شعرا — آیه 146

معانی کلمات:

• أَتُتْرَكُونَ: آیا رها میشوید؟ (استفهام انکاری به معنای نفی و توبیخ)
• فِي مَا هَاهُنَا: در آنچه اینجاست؛ یعنی نعمتهای دنیوی و زندگی کنونی.
• آمِنِينَ: در امنیت و امان، بدون ترس از زوال و عذاب.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، سخن حضرت صالح (علیهالسلام) را با قوم ثمود بیان میکند که آن حضرت با لحنی توبیخآمیز و انکاری به آنان میفرماید: «آیا گمان میکنید که شما را در این نعمتهایی که در این دنیا دارید، رها میکنند و در امنیت کامل قرار میدهید، بهگونهای که هیچ ترسی از مرگ، عذاب، زوال نعمت یا پایان زندگی نداشته باشید؟» این سخن اشاره به آن دارد که آنان در باغهای پرثمر، چشمههای جاری، کشتزارهای فراوان و نخلستانهایی با میوههای رسیده و لذیذ زندگی میکردند و با مهارت تمام از کوهها خانههایی میتراشیدند و با سرمستی و غرور، در ناز و نعمت غوطهور بودند. اما این آیه هشدار میدهد که این نعمتها جاودان نیستند و نباید مغرور شد؛ زیرا زندگی دنیا زودگذر است و روزی همه چیز به پایان میرسد و انسان باید پاسخگوی اعمال خود باشد. این پرسش انکاری، آنان را به بیداری و توجه به حقیقت دعوت میکند که امنیت و نعمتهای دنیوی، دلیل بر جاودانگی و رستگاری نیست و نباید انسان را از یاد خدا و شکرگذاری غافل کند.

فواید و پیامهای آیه:

• نعمتهای دنیوی هرچند فراوان و دلپذیر باشند، ماندگار نیستند و نباید انسان را به غفلت و سرکشی بکشانند.
• امنیت و آسایش در زندگی، آزمونی الهی است؛ انسان باید در برابر نعمتها شکرگزار باشد و از آنها در مسیر رضایت خدا استفاده کند.
• غرور و سرمستی از نعمتها، عامل هلاکت اقوام پیشین بوده است؛ پس باید از سرنوشت آنان عبرت گرفت.
• این آیه انسان را به یاد آخرت و زوال دنیا میاندازد و او را به تواضع و بندگی در برابر خداوند دعوت میکند.
• ایمان واقعی، انسان را از دلبستگی به دنیا بازمیدارد و او را بهسوی زندگی جاودان و رضایت پروردگار سوق میدهد.