سوره شعرا — آیه 157

معانی کلمات:

• عَقَرُوها: ماده شتر را پی کردند (پاهایش را بریدند و از پای درآوردند).
• نادِمین: پشیمان و حسرت‌خورده.

تفسیر آیه:

آنان با وجود تمام هشدارها و نشانه‌ها، بر نافرمانی خود اصرار ورزیدند و همگی به این جنایت رضایت دادند؛ پس شقی‌ترین فرد قوم، ماده شتر صالح را از پای درآورد و آن را کشت. اما این عمل زشت آنان بی‌پاسخ نماند و خیلی زود، وقتی نشانه‌های عذاب الهی را دیدند و یقین کردند که عذاب به آنان خواهد رسید، پشیمان شدند و حسرت خوردند. اما این پشیمانی نه از روی توبه و بازگشت واقعی به خدا بود، بلکه صرفاً از ترس عذاب و نابودی بود؛ پشیمانی‌ای که در آن لحظه هیچ سودی برایشان نداشت و نمی‌توانست عذاب حتمی الهی را از آنان دفع کند. آنان در حالی که غرق در ندامت و حسرت بودند، صبح کردند و عذاب الهی آنان را فراگرفت.

فواید و پیام‌های آیه:

• رضایت جمعی بر گناه، همه را در شریک بودن آن گناه شریک می‌کند؛ همان‌گونه که همه قوم به خاطر رضایت بر کشتن ناقه، مؤاخذه شدند.
• پشیمانی پس از نزول عذاب و مشاهده نشانه‌های آن، هیچ ارزشی ندارد و توبه باید پیش از فرا رسیدن مرگ و عذاب باشد.
• نافرمانی از پیامبران الهی و تکذیب معجزات آنان، عاقبتی جز حسرت و نابودی ندارد.
• سنت الهی بر این است که عذاب را پس از اتمام حجت و هشدارهای کافی نازل کند تا هیچ بهانه‌ای برای گناهکاران باقی نماند.