سوره شعرا — آیه 191

معانی کلمات:

• عزیز: غالب، شکستناپذیر، صاحب قدرت و عزت که بر همه چیز چیره است.
• رحیم: بسیار مهربان، بخشاینده نسبت به بندگان مؤمن و توبهکار.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! همانا پروردگار تو، اوست که توانای شکستناپذیر و مهربان است. عزت و قدرت او به گونهای است که از دشمنانش انتقام میگیرد و هیچکس یارای مقابله با او را ندارد؛ و رحمت او شامل حال بندگانی میشود که به او ایمان آورده و از گناهان خود توبه کردهاند. این آیه در پایان داستانهای پیامبران پیشین آمده است تا مایه تسلی و آرامش تو باشد و به کسانی که تو را تکذیب میکنند هشدار دهد که عاقبت کارشان نابودی و عذاب است، همانگونه که امتهای سرکش پیشین گرفتار شدند. تکرار این جمله در قصههای قرآن، برای تثبیت این حقیقت در دلهاست که خداوند هم صاحب انتقامی سخت برای ستمکاران است و هم رحمتی گسترده برای مؤمنان.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند دو صفت متقابل «عزت» و «رحمت» را با هم دارد؛ پس مؤمن نه از قدرت او هراسان میشود و نه از مهربانیاش مأیوس میگردد.
• این آیه به ما میآموزد که در سختیها و تکذیبهای دیگران، به خداوند پناه ببریم و بدانیم که او یاور ماست و دشمنانش را نابود میکند.
• امید به رحمت الهی، انسان را به توبه و بازگشت به سوی خدا ترغیب میکند، زیرا درِ توبه برای همه بندگان باز است.
• شناخت عزت خداوند، انسان را از ترس از مخلوقات میرهاند و تنها او را قدرتمند میبیند.