Shu'aro surasi — Oyat 191

Kalimalarning ma'nolari:

• الْعَزِيزُ (Al-Aziz): Qudratli, g‘olib, o‘zining xohishini amalga oshiruvchi va hech kim uni ojiz qoldira olmaydigan Zot.
• الرَّحِيمُ (Ar-Rahim): Mehribon, rahmli, bandalariga rahmatini yo‘g‘altiradigan va ularni mag‘firat qiladigan Zot.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Albatta, Robbing – Parvardigoringning O‘zi qudratli va g‘olibdir. U o‘z dushmanlaridan intiqom olganda hech kim Uning oldida turolmaydi va Uning azobidan qochib qutula olmaydi. Shu bilan birga, U bandalariga nihoyatda mehribondir – Unga tavba qilib, iymon keltirgan bandalariga rahmat qiladi, gunohlarini kechiradi va ularni O‘z panohida asraydi.

Ushbu oyat Alloh taoloning yetti qissasi (hikoyasi)ning yakunida kelgan bo‘lib, u Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga tasalli va taskin berish, shuningdek, uni yolg‘onga chiqargan kofirlarga ogohlantirish va tahdid sifatida nozil bo‘lgan. Bu qissalarda xuddi shu ma’no – azizlik va rahmliik – bir necha bor takrorlangan. Buning hikmati shundaki, bu ma’nolar qalblarga mustahkam o‘rnashsin, ibrat va nasihat ta’siri yanada kuchli bo‘lsin hamda gunohkorlar qo‘rquvga tushib, tavbaga shoshilsinlar.

Foydalar:

1. Alloh taoloning azizligi – Uning qudrati cheksiz ekanini va har bir zolim, har bir dushman oxir-oqibat Uning jazosiga duchor bo‘lishini bildiradi. Bu mo‘minlarga kuch va sabr bag‘ishlaydi.
2. Allohning rahmati Uning azobidan kengroqdir. Har qanday gunohkor banda tavba qilsa, Parvardigorining mehribonligi uni o‘z ichiga oladi. Bu esa insonni umidsizlikdan qutqaradi va Allohga yaqinlashishga undaydi.
3. Qur’onda qissalarning takrorlanishi – bu ta’lim va tarbiya usulidir. Har bir takrorlashda yangi ibrat va yangi ma’no bor. Inson bir o‘qishda yetmaydigan narsani qayta-qayta eshitish orqali qalbini poklaydi.
4. Payg‘ambarimizga berilgan tasalli – bu barcha mo‘minlarga ham ishoradir: har qanday qiyinchilikda, har qanday dushmanlikda Allohning yordami va himoyasi mo‘min bilan birgadir.